'We kunnen arts niet dwingen om praktijk te sluiten'

Waarom hielden zijn collega’s Ernst J.S. niet tegen? Iemand als hij zou nu eerder door de mand vallen, zegt de voorzitter van de neurologenvereniging.

De verkeerde diagnoses en mogelijk onnodige operaties bij patiënten van ex-neuroloog Ernst J. S. hadden niet voorkomen kunnen worden. Dit stelt Bernard Uitdehaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN). Tegenwoordig is het toezicht beter, maar nog niet perfect.

Als er onnodige operaties zijn verricht, is de neurochirurgen die samenwerkten met Ernst J.S. dan iets te verwijten?

„Deels. Als het zo is dat er onnodige, onterechte operaties zijn uitgevoerd is het zowel de neuroloog als de neurochirurg te verwijten. Er is overleg tussen de twee, maar de chirurg kijkt met eigen verantwoordelijkheid of de vraag om een operatie gerechtvaardigd is. Ik weet niet of de neurochirurgen in het MST niet goed hebben gekeken. Er is wel overleg tussen de twee als het gezamenlijke patiënten betreft.

Hoe worden neurologen gecontroleerd?

„Op de opleiding wordt na elk jaar bekeken of de de arts in opleiding tot specialist (aios) de studie mag vervolgen. Aan het eind van de zesjarige studie wordt door de opleiding getoetst of de aios zich mag aanmelden voor registratie. In het vervolg moet een neuroloog elke vijf jaar zorgen dat zijn herregistratie in orde is. Dit is een papieren exercitie, daar komt niemand bij kijken.

Deze vormen van toezicht bestaan al tientallen jaren. In de laatste tien jaar zijn er maatregelen bij gekomen. De Orde van Medisch Specialisten heeft in 2008 het Individueel Functioneren Medisch Specialisten ingevoerd. Daarmee worden neurologen gedwongen om open te staan voor intercollegiaal overleg. De gesprekken kunnen gevoerd worden met collega-neurologen, maar ook met verplegers, fysiotherapeuten of ander paramedisch personeel.

Wat doet u als Vereniging voor Neurologie?

„Wij houden elke vijf jaar controles. De conclusies kunnen zwaarwegende adviezen zijn als mensen niet voldoen aan bepaalde regels. De eindverantwoordelijkheid ligt bij de Raad van Bestuur van het ziekenhuis. Wij hebben niet de mogelijkheid om iemand te laten stoppen met zijn praktijk, dat kunnen alleen de Raad van Toezicht en de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Dat is goed zo. Wij laten alleen vanuit onze eigen kennis weten dat een aantal zaken anders zou moeten.”

Is het systeem beter dan vroeger?

„Heel veel beter, zeker in vergelijking tot vijftien jaar geleden. Geen enkel systeem is waterdicht te krijgen. Het visitatiesysteem was er nog niet in de jaren dat J.S. werkzaam was, anders waren zijn misstappen waarschijnlijk eerder aan het licht gekomen. Wij gaan tegenwoordig eerder aan de slag met een situatie waarin iemand niet goed functioneert. Hoe het heeft kunnen gebeuren? Goede vraag. J. S. is een gerenommeerde neuroloog geweest. De zaak kan er net tussendoor zijn gevallen. Neurologen werken in Nederland nu meer in teamverband, mensen kijken mee. Er wordt meer aan second opinions gedaan. Dat is ook een vorm van toetsing.”

Pleit u voor nieuwe protocollen?

„Ja. Het visitatiesysteem blijven we constant verbeteren. We hebben al een slag gemaakt, maar ik denk dat we er nog meer moeten maken. We zijn er nog niet helemaal. Toch ben ik wel positief, ook over hoe het ging in het verleden.”