Rehn: risico stabiliteit Nederlandse economie

De Nederlandse hypotheekschuld van in totaal bijna 700 miljard euro kan de stabiliteit van de economie in gevaar brengen.

Dat stelt eurocommissaris Olli Rehn (Begroting) in een gisteren gepresenteerd rapport. Mede door de hoge private schulden gaat de Europese Commissie de Nederlandse economische ontwikkeling beter in de gaten houden. Ook maakt Brussel zich zorgen over de achterblijvende binnenlandse vraag.

Het is de eerste keer dat Nederland – dit jaar met dertien andere lidstaten – extra goed in de gaten wordt gehouden. Een jaar geleden, toen de Europese Commissie begon met haar striktere controle op de nationale economieën, ontsprong Nederland nog de dans. Maar nu heeft er „een verslechtering in de vooruitzichten” van de economie plaatsgevonden, stelt Brussel. Verder wordt verwacht dat de huizenprijzen in Nederland blijven dalen. Die daling gecombineerd met de hoge hypotheekschulden kan ten koste gaan van de economische ontwikkeling. „Die risico’s moeten goed in de gaten worden gehouden”, aldus de commissie, die met „een diepgaande analyse” komt.

In het voordeel van Nederland spreekt dat de hypotheekrenteaftrek de komende tijd geleidelijk aan wordt teruggebracht en dat nieuwkomers op de huizenmarkt verplicht worden om af te lossen op hun hypotheek. „Ik ga ervan uit dat de commissie vertrouwen heeft in de aanpak van het nieuwe kabinet, maar ik kan me heel goed voorstellen dat ze nader onderzoek willen doen”, zegt VVD-Kamerlid Mark Harbers. „We moeten niet met twee maten meten. Wij vinden ook dat andere Europese landen niet zomaar op hun blauwe ogen moeten worden vertrouwd.”

Dat Nederland nu onder het Brusselse vergrootglas ligt, betekent niet dat er boetes dreigen of maatregelen opgelegd kunnen worden. Voor 1 mei volgend jaar moet Nederland duidelijk maken hoe de problemen worden aangepakt en waar het begrotingstekort voor 2014 op uit zal komen. Die plannen worden een maand later gevolgd door een oordeel van Rehn. Die kan dan met aanbevelingen komen. De nieuwe, strenge Europese procedure, op verzoek van onder meer Nederland opgezet, zorgde dit voorjaar voor een snelle totstandkoming van het Lenteakkoord. Brussel eiste toen voor 1 mei een begroting waarin het tekort niet boven de 3 procent kwam.

De Nederlandse export blijft op een hoog niveau. Dat is goed voor Nederland, maar kan wel zorgen voor spanningen binnen Europa. Veel landen in het zuiden kampen juist met een groot tekort omdat zij meer importeren dan exporteren.

De commissie constateert vooruitgang in Europa. Landen met de grootste problemen zien hun exportprestaties en hun concurrentievermogen verbeteren.