Palestijnen negeren verzet van Israël en eisen erkenning

Vanavond krijgt Palestina de status van ‘staat die geen lid is’ in de VN. Het staat vast dat de Palestijnse aanvraag een grote meerderheid krijgt in de Algemene Vergadering. Zeker 14 Europese landen zijn onder de voorstemmers.

Palestinian President Mahmoud Abbas (L) shakes hands with United Nations Secretary General Ban Ki-moon at the U.N. headquarters in New York November 28, 2012. A Palestinian bid for indirect U.N. recognition of statehood received vows of support from more than a dozen European nations as of Wednesday, and diplomats said this backing may deter Israel from harsh retaliation against the Palestinian Authority for seeking to upgrade its U.N. status. REUTERS/Chip East (UNITED STATES - Tags: POLITICS) REUTERS

Meer dan twaalf uur spendeerde de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Avigdor Lieberman, met Europese diplomaten in Wenen in een poging hen te overtuigen. Zijn ministerie zond al zijn ambassadeurs naar de machthebbers en opiniemakers in hun gastlanden en verzocht de Amerikaanse ambassadeurs hetzelfde te doen. Alles om te voorkomen dat de Palestijnen vanavond een klinkende overwinning behalen in de stemming in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over hun aanvraag voor de status van ‘staat die geen lid is’ van de VN.

Die status, dezelfde als die van het Vaticaan, wordt gezien als een erkenning van de Palestijnse staat. En met die status kunnen de Palestijnen toegang krijgen tot internationale organen als het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, waar ze klachten tegen Israël kunnen indienen. Nu zijn de Palestijnen nog aan de VN verbonden als ‘entiteit’. Hun aanvraag voor volwaardig VN-lidmaatschap bleef vorig jaar door Amerikaanse tegendruk steken, nog voor de vereiste stemming in de Veiligheidsraad.

Voor de statusverhoging die nu op de agenda staat, is een meerderheid nodig in de Algemene Vergadering (193 landen). De Palestijnen zullen die meerderheid makkelijk halen. Meer dan 130 landen hebben Palestina al bilateraal als staat erkend. Dat zijn met name post-koloniale staten in Afrika, Latijns-Amerika en Azië, en natuurlijk de Arabische wereld. De westerse landen zijn verdeeld. Omdat hun steun de overwinning meer gewicht zou geven, hopen de Palestijnen zoveel mogelijk EU-landen achter zich te krijgen, en richt Israël zich op Europa om dit te verhinderen.

Israël gebruikt daarbij meer dreigementen dan argumenten. Het argument van Israëls premier Benjamin Netanyahu luidt dat de Palestijnse gang naar de VN „vrede verder weg duwt en zal leiden tot instabiliteit”. Maar er is geen vredesproces en zijn angst voor instabiliteit wordt slechts dan bewaarheid als Israël zijn batterij aan dreigementen uitvoert.

Een greep uit de middelen die Israël overweegt om de Palestijnen te straffen voor hun VN-aanvraag:

annulering van afspraken die eerder met de Palestijnen zijn gemaakt;

niet uitbetalen van belastingen die Israël voor de Palestijnse autoriteiten inhoudt;

sneller en meer woningen bouwen in de Israëlische nederzettingen op de Palestijnse Westelijke Jordaanoever;

annexatie van de grote Israëlische nederzettingenblokken op de bezette Westelijke Jordaanoever

en zelfs omverwerping van de Palestijnse president Mahmoud Abbas.

In een verklaring stelde minister Lieberman eerder dat het afzetten van Abbas de enige optie voor Israël is. „Een zachtere reactie zal worden gezien als het hijsen van een witte vlag.”

Europese landen onderhouden goede contacten met Abbas, die een diplomatieke oplossing voorstaat voor het Israëlisch-Palestijns conflict en de orde op de Westelijke Jordaanoever handhaaft. Als hem de macht wordt ontnomen, zou grote chaos ontstaan. Europese landen maken zich daarover zorgen, maar Israël heeft daar ook absoluut geen baat bij. Dat Israël zijn dreigement zal waarmaken, wordt dan ook niet verwacht. Maar Israël is bezorgd, zoveel is duidelijk.

Waarom eigenlijk? Israël is geen lid van het Strafhof, dus zijn uitspraken zijn voor Israël niet bindend. „Maar dan gaat het in de media wel steeds over wat Israël allemaal verkeerd heeft gedaan”, zegt een Israëlische diplomaat tegen deze krant, „en dan keert de publieke opinie zich nog meer tegen ons”. De Israëlische regering is ook bang dat veroordelingen kunnen resulteren in economische sancties.

De Palestijnen spreken in hun motivatie voor de aanvraag niet over het Strafhof. Zij noemen de aanvraag een vreedzame poging om de zogeheten twee-statenoplossing te redden. Een Palestijnse staat naast Israël, zoals de Verenigde Naties dat in 1947 – donderdag exact 65 jaar geleden – voor ogen hadden.

Destijds wezen de Arabische landen het plan van twee staten in het Britse mandaatgebied Palestina af. Nu eisen Palestijnen hun staat op. Bezet of niet. Over een vredesakkoord met Israël dat een einde moet maken aan de bezetting van de Palestijnse gebieden, willen de Palestijnen straks praten, zeggen ze. Eerst willen ze erkenning van hun recht op zelfbeschikking. Dus zijn ook de Palestijnen dezer dagen druk aan het lobbyen. Zij appelleren vooral aan morele verantwoordelijkheid. „Palestina vraagt de wereld om te bevestigen dat de Palestijnen niet de uitzondering zijn op de internationale regel”, staat in een nota uit Ramallah die is gericht aan de Europese hoofdsteden.

De Europese landen zijn uitgenodigd om mee te schrijven aan de Palestijnse aanvraag, en dat hebben ze ook gedaan, zegt een Palestijnse diplomaat desgevraagd. „Onze aanvraag bestaat puur uit Europese taal.” Dat wil zeggen: geen woord over het Strafhof, wel een expliciete intentieverklaring om de vredesonderhandelingen met Israël te hervatten en erkenning van Israëls recht op veiligheid.

Volgens de diplomaat heeft zijn missie zeker veertien Europese landen zo ver gekregen om vanavond voor een Palestijnse staat te stemmen. Frankrijk maakte deze week bekend voor te stemmen, net als Spanje. Groot-Brittannië en Duitsland zullen zich van stemming onthouden. Ook van Nederland wordt onthouding verwacht.

Op verzoek van Washington probeerden de Britten de Palestijnen eerder te overreden hun aanvraag uit te stellen, in afwachting van de onderhandelingsplannen waar de Amerikaanse president Barack Obama in zijn nieuwe ambtstermijn mogelijk mee komt.

Maar na de Amerikaanse steunbetuiging aan Israël, direct na de aanvang van de Israëlische militaire operatie tegen de Palestijnse Gazastrook, twee weken geleden, klonk het direct vanuit Ramallah: wij laten ons door niemand tegenhouden, wij gaan naar de Verenigde Naties. Met een verkapt dreigement: „Een tegenstem zal een duidelijk signaal zijn voor de Palestijnen dat alleen gewapend verzet iets oplevert en dat de diplomatieke, politieke strijd gedoemd is te mislukken.”

Gro Harlem Brundtland en Jimmy Carter, Opinie: pagina 19