Er werkten 'boeven' bij DE

Drie weken na de beursnotering moest DE Master Blenders bekennen dat bij een Braziliaanse dochter fraude in de boekhouding was geconstateerd. Schade 37 miljoen euro.

Drink lekkere koffie. Drink Douwe Egberts koffie. (1937) FOTO: Douwe EGberts Douwe Egberts

De aandeelhouders van koffiebranderij DE Master Blenders 1753 zijn kritisch. Een enkeling zelfs al voor aanvang van de jaarvergadering, bij de bar. Een van de barista’s giet de cappuccinomelk zó op de koffie dat in het schuim een hartje ontstaat. Een oudere heer wijst misprijzend naar het kopje: „Is dat nou een hartje, dat u daar probeert te maken?” De jongen kijkt ongelovig. „Hij was aardig gelukt, dacht ik zo”, mompelt hij.

Gisterochtend vond in de Hermitage in Amsterdam de eerste aandeelhoudersvergadering van DE Master Blenders 1753 plaats. Tijdens de bijeenkomst was er geen kritiek op (figuurtjes in) de koffie of op de strategie van het bedrijf, wel op de „niet zo smetteloze” start van Douwe Egberts op de beurs, afgelopen zomer.

Amper drie weken nadat het koffie- en theebedrijf zich officieel had afgesplitst van het Amerikaanse voedingsmiddelenconcern Sara Lee, en een zelfstandige notering had gekregen op de Amsterdamse beurs, moest DE bekennen dat bij de Braziliaanse dochteronderneming fraude in de boekhouding was geconstateerd. Later werd de schade vastgesteld op 37 miljoen euro.

Constant Stevense van de Stichting Rechtsbescherming Beleggers klaagt over „het zeer ongelukkige tijdstip”. „Dat die fraude zo kort na de beursgang bekend werd, vonden wij een beetje vreemd.” Anatoli van der Krans van vermogensbeheerder MN heeft vooral kritiek op het feit dat het onderzoeksrapport niet openbaar is gemaakt. Het ligt op het nieuwe kantoor van DE, aan de Oosterdokskade in Amsterdam, ter inzage voor beleggers die dat willen. Van der Krans: „Dat is volstrekt onvoldoende om het vertrouwen van de aandeelhouders te herstellen. En bovendien: je kunt toch niet van een aandeelhouder uit, zeg, Japan, verwachten dat hij naar Amsterdam komt om dat rapport te kunnen zien?”

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) ligt al sinds dat nieuws door DE naar buiten werd gebracht, op 1 augustus, met DE in de clinch. Zowel achter gesloten deuren als in openbare briefwisselingen haalden de beleggersvereniging en bestuursvoorzitter Michiel Herkemij van DE fel naar elkaar uit. Wie dat moddergevecht de afgelopen maanden een beetje heeft gevolgd, verwachtte gisteren spektakel.

Maar dat blijft uit. Beide partijen bleven uiterst kalm en beleefd. Bij de vragenronde stelt Errol Keyner, adjunct-directeur van de VEB, zelfs eerst vragen over de strategie van DE. Keyner: „Ik begin met het belangrijkste.” Uiteraard heeft ook hij daarna kritische vragen over ‘Brazilië’. Hij constateert dat de interne controlemechanismen „zwak” waren, dat de accountants hebben zitten slapen en dat er kennelijk „boeven” bij DE werkten. Toch is zijn toon constructief; hij wil samen met DE optrekken om (een deel van) de schade te verhalen op het voormalige moederbedrijf Sara Lee of op de accountants van Price Waterhouse Coopers. Het koffiebedrijf ziet daar geen heil in, zo zegt bestuurder Onno van Klinken letterlijk. „Een groep managers heeft samengespannen en moedwillig iedereen misleid. Het wordt een hell of a battle om daarvoor de verantwoordelijkheid bij anderen te leggen. Laten we liever de pagina omslaan.”

De raad van bestuur oogt zelfverzekerd en komt geen moment in de knel. Alleen als commissaris Kees van Lede (1942) vertelt dat hij dit „akkefietje” zo aan het einde van zijn carrière ook liever niet had meegemaakt omdat het ervoor had gezorgd dat zijn „vakantie tot stilstand kwam”, klinken wat smalende geluiden.

Vlak voor het einde van de vergadering vraagt een kleine belegger – „met net genoeg aandelen om hier aanwezig te mogen zijn” – het woord. Hij is gekomen om te zien wie er aan het hoofd staan van DE Master Blenders 1753, zodat hij kan bepalen of hij meer aandelen koopt. Nu hij alle „plusjes en minnetjes” heeft aangehoord („met Brazilië duidelijk als minnetje”), gaat hij toch maar „een partijtje” extra aandelen kopen. Hij heeft een goed gevoel bij dit bedrijf. En tja, hij is zelf verschillende malen in Brazilië geweest en heeft ontdekt dat je er nooit van afspraken op aan kunt. „Dus een waarschuwing aan u: vertrouw daar niemand!” Ook op het podium wordt uitgelaten gelachen.

Dit was voorlopig de laatste mogelijkheid voor beleggers om DE over de kwestie te vragen. Aangezien de koffiebranderij zijn boekjaar vanaf 2014 gelijk wil laten lopen met het kalenderjaar, duurt het fiscale jaar 2013 voor het concern achttien maanden. De volgende aandeelhoudersvergadering staat pas voor over anderhalf jaar op de agenda. Dan is Brazilië alweer lang geleden.