Landbouw en klimaat gaan uit elkaar lopen

Lester Brown, oprichter van het Worldwatch Institute (1974) en het Earth Policy Institute (2001) schrijft al jaren hetzelfde boek. Het gaat over zijn ‘Plan B’, een poging om het tij te keren van de neerwaartse spiraal van overbevolking, klimaatverandering, ontbossing en dreigende voedselschaarste.

Telkens als er nieuwe ontwikkelingen zijn, neemt Brown ze op in zijn ‘verhaal’ – zoals in zijn laatste boek, waarvan deze week de Nederlandse vertaling Volle Planeet, Lege borden is verschenen (alleen te koop via Maurits Groen), de extreme droogte afgelopen zomer waardoor een groot deel van de maïsoogst in de Verenigde Staten mislukte, en de orkaan Sandy die de oostkust van de VS teisterde.

Maandag sprak ik de 78-jarige Brown, volgens The Washington Post ‘een van de meest invloedrijke denkers ter wereld’, na een lezing in de Balie. Het interview stond vandaag in NRC Handelsblad.

Volgens Brown, van huis uit landbouwkundige,  zullen stijgende voedselprijzen op den duur de belangrijkste indicator zijn van een veranderend klimaat. ,,De landbouw zoals wij die kennen is ontstaan in een periode van 11.000 jaar waarin we te maken hadden met een relatief stabiel klimaat”, zegt Brown. ,,Ons landbouwsysteem is ontworpen om in dat klimaat de opbrengst te maximaliseren. Maar het klimaat begint te veranderen en loopt niet meer in de pas met de landbouw. Er is een grote kans dat die twee steeds verder uit elkaar gaan lopen. Dan zal de productiviteit afnemen. Dat is een grote zorg.”

Interessant is dat Brown, met wie ik ook over de klimaattop in Doha sprak, weinig heil ziet in ‘adaptatie’. Dan blijf je volgens hem achter de feiten aanlopen. ,, We zullen de oorzaken van klimaatverandering moeten wegnemen”, denkt Brown, die weinig vertrouwen heeft in emissiehandel. ,,We moeten een reële prijs voor de uitstoot van broeikasgassen gaan betalen, een forse belasting op CO2. Tegelijkertijd kan dan de inkomstenbelasting omlaag. Zo worden de kosten van klimaatverandering opgenomen in het economisch systeem.”

Brown heeft geen begrip voor politici die zeggen dat ze willen wachten met klimaatbeleid tot de economische crisis is opgelost. ,,Dat is een merkwaardige redenering. Oude beschavingen, of het nou de Maya’s waren of de Sumeriërs, gingen ten onder toen ze hun leefomgeving uitputten. Voor ons is dat niet anders. De milieucrisis draagt bij aan de economische crisis. Of het nou gaat om de oprukkende woestijn in het noorden van China, of de orkaan Sandy in Amerika. De milieutrends zullen zo sterk worden dat we er niet meer omheen kunnen.”

 

    • Paul Luttikhuis