‘Kabinet heeft geen visie op immigratie, integratie en asiel’

ILLUSTRATIE - Islamitische juf. ANP XTRA ROOS KOOLE Foto ANP / Roos Koole

Het ontbreekt het kabinet van VVD en PvdA aan visie over immigratie, integratie en asiel. Dat zegt Sadik Harchaoui, directeur van Forum, instituut voor multiculturele vraagstukken, tegen NRC Handelsblad.

De immigratieafspraken zijn niet meer dan een rijtje technische aanscherpingen van het beleid, zegt Harchaoui:

“Zonder een inspirerend vooruitzicht op integratie in Nederland te bieden. Zonder het belang van kennismigratie te noemen of te wijzen op de spanning en polarisatie die in buurten kan ontstaan door integratieproblematiek.”

‘Sommige afspraken uit regeerakkoord verslechteren integratie’

Sommige afspraken uit het regeerakkoord verslechteren de integratie, zegt Harchaoui ook. Zo wil het kabinet de naturalisatietermijn verder omhoog trekken, van vijf naar zeven jaar. Hetzelfde geldt voor stemmen voor de gemeenteraad en aanspraak maken op bijstand: dat zou ook pas na zeven jaar mogen. Terwijl dat laatste in strijd is met Europese wetten: daarin staat dat ingezetenen vanaf vijf jaar verblijf aanspraak moeten kunnen maken op sociale voorzieningen.

Harchaoui: “Er valt geen inhoudelijk argument te verzinnen om deze termijn op te rekken.” Bovendien is de afspraak zonder maatschappelijke discussie in dit akkoord terechtgekomen, zegt hij. “Alleen omdat het in een verkiezingsprogramma staat. Die termijn staat al decennia op vijf jaar.” De VVD wil de termijn oprekken naar tien jaar – de zeven jaar uit het akkoord is een compromis.

‘Mensen integreren sneller bij zekerheid Nederlanderschap’

Harchaoui krijgt over deze aanscherping van beleid bijval uit wetenschappelijke hoek. Hoogleraar Han Entzinger (Erasmus Universiteit Rotterdam) zegt dat dit soort afspraken juist een negatieve invloed heeft op de integratie van immigranten. Onderzoeken tonen aan dat mensen sneller integreren als ze de zekerheid van het Nederlanderschap hebben.

“Bovendien bevestigt dit het beeld van eersterangs en tweederangs burgers in onze samenleving.”

Prioriteit kabinet ligt niet bij werkloosheid onder migranten

Bovendien onderschat het kabinet de impact van de economische crisis op integratie, denkt Sadik Harchaoui. Migranten hebben minder vaak een baan, en als ze er wel eentje hebben raken ze die sneller kwijt dan autochtonen. Het percentage werkloze niet-westerse allochtonen in Nederland is met 15 procent tweeënhalf keer groter dan gemiddeld.

“Jarenlang was taal van belang, en meedoen met hoe het in Nederland werkt. Maar als kinderen van migranten straks wel cultureel ingeburgerd zijn, maar geen baan hebben, levert dat alsnog spanningen op. Maar kennelijk ligt daar de prioriteit van VVD en PvdA even niet.”

Vandaag en morgen spreekt de Tweede Kamer over het nieuwe asielbeleid, als onderdeel van de begrotingsbehandelingen van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Integratie valt sinds de formatie onder het ministerie van Sociale Zaken.