Asbest ontstaan door ‘trillingen’?

Het Provinciehuis in Utrecht moest asbestvrij worden gemaakt maar bleek niet schoon. Provincie en aannemer geven elkaar de schuld.

In bijgebouwen van de Provinciehuistoren werd het schadelijke amosiet aangetroffen. Foto ANP

Een foto van een grote witte brok op de vloer. Restanten witte stukjes poeder op een herentoilet. Een grote witte plaat in een van de kabelgoten van het gebouw. Asbest. En wel dat van de meest schadelijke soort: amosiet. In ruimtes waar amosiet in de hoogste concentratie wordt gevonden, mogen van de arbeidsinspectie geen mensen komen, en al helemaal niet werken. Toch lagen in het Utrechtse Provinciehuis na verkoop en een eerdere sanering door de Provincie Utrecht op verschillende plekken grote brokken asbest.

Gisteren stonden in de Utrechtse rechtbank de Provincie Utrecht en vastgoedontwikkelaar De Waal tegenover elkaar. De Waal kocht eind 2010 het Provinciehuis – een grote flat met enkele bijgebouwen – voor 20 miljoen euro van de Provincie Utrecht. Al snel ontdekte de vastgoedontwikkelaar dat het asbestrapport dat de Provincie over het gebouw had opgesteld niet klopte. Er was meer asbest dan aangegeven. Sterker nog: de Provincie bleek in de jaren ervoor werkzaamheden te hebben laten uitvoeren in besmette ruimtes. Zo werden ICT-kabels getrokken door alle asbestplaten. Hierdoor dwarrelde asbest los en kwamen ambtenaren, schoonmakers en bezoekers in aanraking met asbest – en liepen zij mogelijk gezondheidsrisico’s. Na onafhankelijk onderzoek bleken de gezondheidsrisico’s later te zijn meegevallen. De milieudienst Rijnmond voerde het onderzoek uit en concludeerde: “Het is meer geluk dan wijsheid dat de gezondheidsrisico’s zo klein blijken te zijn.” Onlangs startte de milieudienst een nieuw onderzoek.

Er ontstond een conflict over de gevonden asbest tussen de vastgoedontwikkelaar en de Provincie Utrecht, dat bijna leidde tot een rechtszaak. Een dag voor de zitting, in april 2012, besloot de Provincie de geëiste sanering toch uit te voeren. De partijen sloten daartoe een contract en op 1 november 2012 werd het gebouw alsnog opgeleverd en kreeg ontwikkelaar De Waal de sleutel. Het gebouw was schoon, verzekerde de Provincie. De bestemming voor het oude Provinciehuis was toen al bekend. De Waal gaat er studentenwoningen bouwen. En toen ging het weer mis. Het gebouw was helemaal niet schoon, blijkt uit foto’s van een asbestadviesbureau.

Advocaat Patricia Kleijn van de vastgoedontwikkelaar vindt dat de Provincie Utrecht niet heeft geleerd van het verleden “waarin zij welbewust en stelselmatig aannemers en ambtenaren heeft laten werken in en aan met asbest besmette ruimtes”. Ze stelt dat de Provincie “opnieuw” bewust het risico heeft genomen dat mensen zijn blootgesteld aan mogelijke asbestbesmetting. Tijdens het kort geding in de Utrechtse rechtbank bleek dat de Provincie nog altijd achter de oplevering en de gegeven garanties voor een schoon gebouw staat. Tom van Dijk, advocaat namens de Provincie Utrecht: “De Provincie is haar verplichting nagekomen. De ontdekte asbest is gesaneerd en op 1 november is een schoon gebouw opgeleverd. Daarna is de nieuwe asbest gevonden.” Volgens de Provincie is het goed mogelijk dat de vastgoedontwikkelaar zelf schuldig is aan het loskomen van nieuw asbest. Van Dijk: “De Waal heeft na oplevering werkzaamheden uitgevoerd buiten het gebouw. Door de trillingen kan mogelijk asbest binnen het gebouw zijn vrijgekomen.” Die lezing doet Kleijn af als “onzin.” Ze stelt dat door werkzaamheden buiten het gebouw er niet ineens grote brokken asbest van het plafond trillen: “De Provincie zou de gebouwen schoon opleveren, dus dan kan er helemaal geen asbest meer loskomen. De sanering is gewoon slecht uitgevoerd door de Provincie. Ze keken met hun neus.”

De rechter toont zich tijdens de zitting kritisch over de lezing van de Provincie. Tegen advocaat Van Dijk: “U bedoelt dus dat de nieuwe asbestbesmetting is ontstaan door werkzaamheden van De Waal?” Van Dijk: “Ja, en daar is de Provincie niet verantwoordelijk voor. Wij hebben het gebouw veilig opgeleverd.” De rechter: “Nou ja, veilig… Dat is relatief. Als door trillingen al asbest loskomt, dan valt dat wel mee.”

Vastgoedontwikkelaar De Waal wil dat de Provincie Utrecht alsnog alle asbest verwijdert uit het Oude Provinciehuis en bovendien een boete betaalt van 66.000 euro per dag vanaf 1 november jongstleden. De Provincie ziet dat niet zitten en vraagt de rechter geen straf op te leggen. De Waal moet volgens hen zelf saneren. Uitspraak volgt op 14 december.