Storing op het spoor

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waar- over de rechter zich onlangs uit- sprak. Vandaag: reisinformatie.

ÖBB-Infrastruktur >

Westbahn krijgt geen informatie over trein van concurrent

< Europees Hof

ÖBB-Infrastuktur moet informatie over alle treinen geven

Europa, Nederland, utrecht, 07-04 -2005 Utrecht CS. Centraal Station. I.v.m. een computer storing rijden er geen treinen naar en van Utrecht CS reizigers worden geadviseerd Utrecht te mijden. Openbaar vervoer, transport, mobiliteit, verkeer, NS, reizen, Nederlandse Spoorwegen, vertraging. Foto: Evelyne Jacq Evelyne Jacq

‘Nee, daar gaan wij niet over. Daarvoor moet u bij NS Reizigers zijn.’

‘Nee, dat is niet onze verantwoordelijkheid. Pro Rail verzorgt de informatie aan de reizigers.’

Onder ‘normale’ omstandigheden maakt het niet uit, maar o wee als er iets mis gaat, bijvoorbeeld na zware sneeuwval, onweer of een ongeluk. Dan loopt de informatievoorziening al gauw in het honderd – met als resultaat balende reizigers, radeloze spoormedewerkers en onverkwikkelijk zwartepieten tussen railbeheerder en spoorvervoerder.

Na chaotische taferelen in voorbije winters zegde minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) de Tweede Kamer toe, dat de informatievoorziening aan de reizigers in één hand zou worden gebracht. Die ene hand is de grootgebruiker NS geworden.

Begin deze maand is de ‘dienst reisinformatie’ (250 arbeidsplaatsen) van ProRail overgegaan naar de NS. De laatste is nu volledig verantwoordelijk. En de andere vervoerders – Arriva, Connexxion, Syntus en Veolia – zijn voor het informeren van hun reizigers dus volledig afhankelijk van hun grootste concurrent.

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) stemde „onder strikte voorwaarden” in met deze constructie. Volgens de NMa is zekergesteld dat alle passagiers reisinformatie van dezelfde prijs en kwaliteit krijgen, ongeacht met welke vervoerder zij reizen.

Juist vorige week sprak de Europese rechter zich het eerst uit over de voorwaarden waaraan beheerders en vervoerders moeten voldoen om reizigers goed te informeren bij vertragingen of uitval van treinen (www.curia.europa.eu: zaak C-136/11).

Inzet was een geschil op het Oostenrijkse spoor. Daar is ÖBB-Infrastruktur verantwoordelijk voor het spoorwegnet, waaronder ook het traject Wenen-Salzburg. Marktleider in het reizigersvervoer is ÖBB-Personenverkehr, maar concurrent Westbahn verwierf een concessie voor Wenen-Salzburg.

ÖBB-Infrastuktur verstrekt aan elke vervoerder de informatie over diens eigen treinen, maar niet die over treinen van hun concurrenten. Westbahn wilde ook die gegevens hebben om zijn reizigers te kunnen inlichten over eventuele vertraging of uitval van aansluitende treinen, maar kreeg ze niet.

Via de Schienen-Control Kommission belandde de kwestie bij het Europees Hof van Justitie in Luxemburg, de hoogste rechter EU-aangelegenheden. Het Hof had niet veel woorden nodig om de Oostenrijkse kemphanen tot de orde te roepen.

Het Hof wijst erop dat de Europese ‘verordening betreffende de rechten en plichten van reizigers in het treinverkeer’ (uit 2007) het reizen per trein in Europa beoogt te bevorderen. Dat dit vervoer door verschillende maatschappijen wordt verzorgd, mag daaraan niet in de weg staan. De reiziger heeft er, aldus het Hof, simpelweg recht op zo spoedig mogelijk adequate informatie over het verloop van de reis te ontvangen, vóór en ná aanvang van het traject.

Voor de invulling van dat recht is ruime beschikbaarheid van informatie over afwijkingen van de dienstregeling essentieel. Daarom zijn spoorwegbedrijven verplicht deze gegevens te vertstrekken, niet alleen over hun eigen treinen, maar ook over relevante aansluitende treinen van concurrenten.

Wat betekent dit voor de praktijk op het Nederlandse spoor? Krijgt, bijvoorbeeld, Arriva, de informatie van de NS die nodig is om zijn reizigers bij ontregelingen goed wegwijs te maken? En doet Arriva dat ook? Voldoen de ‘strikte voorwaarden’ van de NMa, of moeten ze na het rechterlijke oordeel over Oostenrijk worden aangepast? De NMa laat weten belet te hebben gevraagd bij de Europese Commissie. Wordt dus vervolgd.

Tips? Mail aan ecorecht@nrc.nl