Pensioen vereist daden

Pensioenen worden een politieke paradox. De pensioengiganten ABP en Zorg en Welzijn willen wel meer in Nederlandse woninghypotheken beleggen. Hun voorstel voor méér komt op tafel bij minister Blok (Wonen, VVD). Maar hun voorwaarde van staatsgaranties dwingt ook minister van Financiën Dijsselbloem (PvdA) in de politieke arena. Extra staatsgaranties zijn een slecht idee. De Algemene Rekenkamer heeft onlangs alle garanties op een rij gezet. Conclusie: een vat vol goede bedoelingen dat bij tegenslag zomaar overstroomt en dan kost een garantie echt geld.

Het is echter niet alleen méér bij de pensioenfondsen, maar ook mínder. Volgend jaar verlagen de eerste grote pensioenfondsen de pensioenuitkeringen aan ouderen en de pensioentoezeggingen aan werknemers. Duidelijkheid over de jaren daarna is zeer gewenst. Daarvoor is het kabinet nu aan zet. Maar staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) maakte een valse start. Zij heeft om een jaar extra tijd gevraagd voor het uitwerken van nieuwe financiële regels voor de pensioenwereld.

De staatssecretaris geeft één argument dat weinig anders is dan een dooddoener. Ja, het gaat om „zeer complexe materie” en ja, het is een „belangrijk onderwerp” en ja, het is plezierig dat het kabinet er „zorgvuldig mee wil omgaan”, ook al is dat een voorwaarde voor elke overheidsmaatregel.

Klijnsma’s voorganger bij de pensioenwetgeving, Henk Kamp (VVD), nu minister van Economische Zaken, had afronding van de nieuwe financiële regels vóór eind 2013 in het vooruitzicht gesteld. Het rapport van de commissie die onder leiding van hoogleraar Kees Goudswaard het pensioenstelsel heeft doorgelicht en structureel robuuster wilde maken, is inmiddels bijna twee jaar oud. Alle belanghebbenden, van werkgevers tot jongeren, hebben hun mening gevormd. Nieuwe consultaties van het ‘veld’ zijn overbodig.

Het kabinet moet nu knopen doorhakken, wetgeving voorbereiden en het debat voeren met het parlement. Juist omdat de (financiële) belangen zo groot zijn, zoals 850 miljard euro pensioenbeleggingen. Juist omdat de belabberde omstandigheden voor de pensioenwereld, zoals een duurzaam lage rente, voortduren.

Het kabinet maakt wél duidelijk dat het de urgentie erkent van de lusten én de lasten van de vergrijzing. De AOW-leeftijd gaat nog wat sneller omhoog. Zorg wordt anders georganiseerd. Sparen voor pensioen wordt versoberd.

De beloofde tijdige invoering van nieuwe regels voor de aanvullende pensioenen kan bij de maatregelen niet gemist worden. Aanhoudende onzekerheid over de pensioenen blijft aan het consumentenvertrouwen knagen en economisch herstel vertragen.