Geef je mensen zelfstandigheid, neem ze serieus

Klaas Wilting (69) was hoofd voorlichting van de Amsterdamse politie. Wie inspireerde hem?

Op m’n vijftiende verhuisden we van een klein dorp in Drenthe naar Amsterdam. Nogal een overgang. Constant werd je uitgescholden: ‘boertje’. Dan timmerde ik erop los. Op m’n rapport had ik een 3 of 4 voor gedrag en vlijt. Discriminatie heb ik nooit kunnen verdragen.

In militaire dienst kwam ik het opnieuw tegen. Dat heeft me gevormd. Meerderen die je vernederden. Je bent niks, je stelt niks voor. Daar kon ik niet tegen. Je laat mensen in hun waarde.

Eric Nordholt, van eind jaren 80 tot eind jaren 90 hoofdcommissaris van politie in Amsterdam, begreep dat. Zo leidde hij het korps ook: in zijn ogen zijn de agenten op straat, de rechercheurs, de professionals. Zij hebben kennis van zaken, zij lossen problemen op. Chefs moeten daarvoor de voorwaarden scheppen. Dat onderstreep ik nog steeds in mijn lezingen over leiderschap.

Nordholt nam z’n mensen serieus. Hij gaf ze de ruimte en beoordeelde hen op wat ze deden. Wel was hij streng, ook voor z’n medecommissarissen. Dat hoort er bij: een strakke organisatie is nodig om de mensen die het werk uitvoeren de vereiste steun te geven.

We hadden dezelfde opvattingen over openheid. Mij liet hij als voorlichter en woordvoerder altijd heel zelfstandig optreden. Dan haal je het beste uit medewerkers. Die willen niet als een juffershondje op de baas hoeven wachten. Waarom denk je dat ik anders 13, 14 uur op een dag werkte?

Ruzie hoort erbij. Daar kom je sterker uit – als er tenminste wederzijds vertrouwen, respect en waardering bestaat. Onze twistpunten kwamen nooit naar buiten. We konden kritiek op elkaar hebben, maar hij liet je niet vallen.

Als je je werk goed had gedaan en er kwam geduvel, dan dekte hij je. Had ik bijvoorbeeld iets gezegd over de organisatie wat slecht was gevallen. Of ik zei iets wat hij had moeten zeggen, zonder hem te consulteren. Politiek gevoelige onderwerpen, of grote problemen – dan trad hij naar buiten. ‘Ik doe geen politieke uitspraken’, zei hij dan. ‘Ik doe alleen politiek onwelgevallige uitspraken.’ Maar hij accepteerde ook dat de politiek beslist. Een democraat in hart en nieren.

Hans Wammes