Even geen geld voor dagelijkse luxe

Uit een rapport van ABN Amro blijkt dat de detailhandel hard geraakt wordt door de crisis – maar dat hoeft niemand winkeliers te vertellen.

Utrecht 20-11-2012 Bloemenwinkel Funky Flowers aan de Voorstraat - Geeske Vink (1976), eigenaarOpdracht icm. Enzo Steenbergen over de invloed van de crisis op de plaatselijke middenstand ondernemers. Foto Floren van Olden

Utrecht. Zijn klanten doen minder impulsaankopen. De duurdere jassen en laarzen gaan minder hard. Het salaris van de werknemers is al een paar jaar op hetzelfde niveau. Elke dag merkt filiaalmanager Boje Blanken van vintage-kledingwinkel Sussies op de Utrechtse Voorstraat het afgenomen vertrouwen van zijn klanten in hun eigen portemonnee. De crisis is voelbaar. Blanken: „Onze klanten zijn vooral studenten. Zij verdienen minder, krijgen minder makkelijk een baantje. Daardoor twijfelen ze over grote aankopen.”

Typische ondernemersstraat, de Voorstraat in Utrecht. Driehonderd meter aan kleine zelfstandigen, hippe restaurantjes, weinig grote ketens. Dalend consumentenvertrouwen en volumedaling, zoals gesignaleerd in de Sectormonitor Retail van ABN Amro die deze maand is gepresenteerd, merken ondernemers op de Voorstraat direct.

Zeven jaar geleden begon Geeske Vink hier een bloemenzaak, Funky Flowers. Geen standaardbloemen, maar bijzondere exemplaren. Duurder dan een boeketje bij de supermarkt. Toen Vink de crisis drie jaar geleden begon te voelen, heeft ze een fulltime kracht en parttime hulp moeten ontslaan. Een faillissement werd voorkomen, maar sindsdien staat ze er alleen voor. Vink: „Eigenlijk zou ik graag aan acquisitie doen bij bedrijven. Eropuit gaan en laten zien wat ik allemaal kan met bloemen en interieurverzorging. Maar ik ben vastgebonden aan de winkel.”

Juist die bedrijven laten het afweten, vertelt Vink. Luxe bloemen worden als eerste geschrapt als er bezuinigd moet worden. Bovendien kopen veel bedrijven op rekening met een afbetaaltermijn van dertig tot negentig dagen. In eerste instantie moet Vink de bestellingen dan zelf financieren, waardoor ze vaak te maken heeft met een gat in de begroting.

De bloemiste: „Een probleem dat ik ook bij veel collega’s hoor. Ik moet bij de bank lenen tegen een aanzienlijke rente om de voorfinanciering voor bestellingen van bedrijven te kunnen betalen. En opdrachten weigeren kan ik in deze tijd niet.”

Aan de overkant, bij parketzaak Over de Vloer, ruikt het naar hout en vernis. Eigenaar Jeroen van Gaalen zit hier al twaalf jaar en heeft de „goede tijd” nog meegemaakt. Nu zijn er geen klanten in de winkel. De etage boven de zaak wil Van Gaalen verhuren als kantoorruimte, voor extra inkomsten. De aanslagen op de Twin Towers in New York van 11 september 2001 en de bankencrisis waren voor Van Gaalen „het begin van een heel stuk minder”. Dan heeft hij het vooral over minder vertrouwen. „Toen ik hier begon gaven de mensen veel makkelijker geld uit. Nu zie ik dat er zelfs bijna geen offertes aangevraagd worden”, zegt hij.

Parket is een luxeproduct, vertelt Van Gaalen. Hij moet 75 tot 100 vloeren in het jaar verkopen om de zaak draaiende te houden en dat wordt steeds lastiger. De klant moet er volgens de handelaar op kunnen vertrouwen dat hij kwaliteit levert: „Het helpt dan niet als je op het nieuws koppen ziet als ‘Consumentenvertrouwen weer gedaald’. Als dat maandag in de krant staat, is het dinsdag al rustiger in mijn zaak. Ik verkoop in eerste instantie vertrouwen, en dat is in deze tijd verdomd lastig.”