De kanten die je op kunt

Op een feestje wil iedereen altijd in de keuken staan. Zelfs als je de drank naar de woonkamer verplaatst. Je kunt lang over de reden hiervan nadenken. Misschien heeft het met verwachtingen te maken; ergens waar het leuk hoort te zijn is het nooit echt leuk. Verplaatsen, dus.

De keukens van de mensen die ik ken zijn zonder uitzondering een soort meterkasten die naar een mengeling van schimmel, citroen, bier en sigaretten ruiken. De ruimte is zeer beperkt; niet alle feestgangers kunnen nonchalant in de keuken plaatsnemen en dat is juist de aantrekkingskracht die de plek uitoefent; de keuken is voor de uitverkorenen, de mensen met geheimen, humor, drankzucht, liefdesverdriet en minnaars, types die niet bang zijn dat ze iets missen want alles wat er te missen valt gebeurt bij hen in de buurt. Het zijn de mensen die roken, te dicht op elkaar staan en dingen zeggen als: “Geen risico nemen is het grootste risico dat je kunt nemen.”

“Dat zei Jaap van Zweden.”

“Ja, dat klopt. Maar nu zeg ik het.”

“Wie is Jaap van Zweden?”

“Jezus, gast, dat maakt toch niets uit voor het verhaal? Pak de grote lijnen, weet je?”

“Oké, oké.”

Vanuit de woonkamer hoor je ze lachen, de anderen.

Afgelopen weekend was ik op een feestje en ik zat weer eens, geheel risicoloos, in de woonkamer. Omdat iedereen in de keuken stond zat ik daar met slechts drie andere personen. Eigenlijk was de woonkamer dus de keuken geworden, daar moesten de anderen alleen nog even achterkomen. Een meisje vertelde over haar opa die in paniek is geraakt omdat hij van zijn geloof is gevallen. Hij kan er niet van slapen en trilt de hele dag van pure ellende. Hij belt haar meerdere malen in de week op en zegt: “Waarom kon ik niet gewoon dood voordat ik wist dat het allemaal onzin is? Wat moet ik nou? Plotseling heeft niets een reden.” De opa heeft zichzelf een leven lang aan banden gelegd, God maakte hem een rustig en tevreden mens. Op de valreep is hij verloren.

Aan het eind van ieder telefoongesprek zegt hij: “Ik wist niet dat het tegelijkertijd zo angstig en heerlijk kon voelen om niets te weten, van niets uit te kunnen gaan.”

Ik luister naar het meisje en denk: geen risico nemen is het grootste risico dat je kunt nemen. Verplaatsen, dus.