Kritiek op medisch dossier

De manier waarop het Elektronisch Patiëntendossier er alsnog komt, valt slecht bij politici. De bonus voor artsen wordt nu minder.

Den Haag. Tweede Kamerleden zijn geschrokken van de manier waarop het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) er alsnog komt. Om te bevorderen dat zoveel mogelijk patiënten instemmen met het gebruik van hun medische dossiers in een nationaal systeem, gaan zorgverzekeraars huisartsen en apothekers extra belonen, stond afgelopen zaterdag in NRC Weekend.

Eerder hield de Eerste Kamer het Elektronisch Patiëntendossier tegen. Er waren zorgen over de veiligheid van één landelijk, digitaal te raadplegen systeem. Daarnaast was er het risico van privacyschending.

Sindsdien hebben belangengroeperingen uit de zorg gewerkt aan een ‘private doorstart’, waarvoor geen politieke goedkeuring is vereist. Vanaf 1 januari 2013 zullen huisartsen en apothekers patiënten toestemming vragen hun gegevens in dit vernieuwde systeem op te nemen. Per patiënt die daarmee instemt, krijgen huisartsen en apothekers een vergoeding van de zorgverzekeraars.

Wie weinig patiënten overhaalt, heeft dus een financieel nadeel. Daarnaast dreigen huisartsen en apothekers die niet meedoen aan het nieuwe, landelijke systeem van medische gegevensuitwisseling, op termijn geen contract te krijgen van de zorgverzekeraar. Dan kunnen zij in feite niet meer functioneren.

Kamerlid Renske Leijten van de SP heeft een debat aangevraagd met minister Schippers (Volksgezondheid, VVD). Zij kwalificeert de betalingsconstructie als „waanzinnig”. Haar collega Lea Bouwmeester van de PvdA noemt de plannen onwenselijk. „Open en eerlijke informatie geven zodat een patiënt voor- en nadelen kan afwegen, is prima. Maar een financiële prikkel is totaal overbodig en ongewenst. Het nieuwe systeem moet niet doorgedrukt worden.”

Leijten onderstreept dat er wel degelijk voordelen aan het EPD zitten, maar dat zo’n systeem niet koste wat kost moet worden ingevoerd. „Bij het EPD blijft de grote vraag: welk belang wordt hier gediend? Het is schokkend dat huisartsen en apothekers straks worden uitgesloten van contracten, als ze niet meedoen. Op deze manier is de keuzevrijheid zoals we die eerder afspraken, een farce.”

VZVZ, een samenwerkingsverband van belangengroeperingen uit de zorg dat het afgeschoten patiëntendossier nieuw leven inblaast, wilde vrijdag desgevraagd niet ingaan op de bonussen die apothekers en huisartsen vanaf 1 januari 2013 zouden kunnen verdienen. „Zolang die gesprekken nog lopen, hebben wij besloten hierover geen verdere informatie te geven”, zei een woordvoerder.

Die lijn heeft het samenwerkingsverband gisteren verlaten. Bestuurder Edwin Velzel zei zondag tegen deze krant dat de plannen voor het systeem zijn aangepast. Het komt erop neer dat de bonussen worden gematigd. Volgens Velzel kunnen huisartsen en apothekers niet langer winst maken met patiënten die hun medische gegevens delen.

Wel blijft de financiële vergoeding in stand. Velzel: „Iedere huisarts moet zijn patiënten gaan vragen of ze wel of geen bezwaar hebben tegen opname in het Elektronisch Patiëntendossier. Daar zit veel werk voor huisartsen in.”

Dat laatste is de achtergrond van de onkostenvergoeding, zegt Velzel. „We komen de huisartsen tegemoet. We betalen ze een aantal dubbeltjes per patiënt die ‘ja’ zegt. Mocht een huisarts onevenredig veel ‘nee-zeggers’ in zijn praktijk hebben en dus inkomsten mislopen, dan kan hij aan de bel trekken bij ons. Voor de duidelijkheid: 98 procent van de patiënten blijkt ja te zeggen tegen opname in het EPD.”

Velzel benadrukt dat er meer aanpassingen zijn gedaan. Na overleg met patiëntenorganisatie NPCF, zegt hij, heeft het samenwerkingsverband besloten volgend jaar een extra mogelijkheid in het systeem in te bouwen: als patiënten dat willen, kunnen ze via sms of mail een melding krijgen als een huisarts of apotheker hun medische gegevens raadpleegt. Velzel: „Dat is om het systeem dichter bij de burger te brengen.”