Schuld van je kind aflossen niet echt aanrader

Onze dochter heeft 20.000 euro studieschuld tegen nu 2,5 procent rente. Wij (de ouders) zouden deze schuld in één keer kunnen aflossen en eventueel in mindering kunnen brengen op de erfenis. Is dat slim?

To give or not to give? Dat is een goede vraag, als je een kind met schulden hebt. Voor het juiste antwoord weeg je, net als Shakespeare’s Hamlet, alle voor- en nadelen goed af. Want hoe positief geven ook lijkt, de onaangename gevolgen blijken pas op de lange termijn. Zo kan een gift familierelaties vertroebelen of een kind afhankelijk maken. Ook kunnen ouders té vrijgevig zijn. Een moeder die alles weggeeft, kan als bejaarde misschien geen scootmobiel, schoonmaakhulp of aangepast bed meer betalen.

Gulle ouders denken echter vaak hooguit aan de fiscale consequenties. Maar op dat punt is er mogelijk geen vuiltje aan de lucht. Een kind tussen de 18 en 35 jaar mag eenmalig belastingvrij maximaal 24.144 euro (2012) van zijn ouders krijgen. De dochter moet belastingaangifte van zo’n cadeautje doen en de vrijstelling aanvragen. Klaar is Kees.

Toch is geld geven minder vrijblijvend dan veel ouders denken. Twee uitgangspunten zijn essentieel voor de familieharmonie. Behandel ten eerste alle kinderen in principe gelijk; speel ten tweede open kaart. Deze ouders willen de gift aftrekken van dochters erfenis. Wat vinden de broers en zussen ervan? Vraag hun mening. Stuit je op weerstand, blaas het plan dan liever af. Of schenk – alleen als je rijk bent – alle broers en zussen evenveel.

Doen de familieleden niet moeilijk? Denk dan na over het effect van de schenking op de dochter. Waarom moeten jullie haar helpen? Kan ze niet werken wegens ziekte, een ongeval of mantelzorg voor jullie of voor een kind? Heeft ze probleemschulden buiten haar schuld, doordat haar ex rampzalig omsprong met geld? Zo’n schuld van een kind afbetalen kán helemaal belastingvrij, mits je bij de Belastingdienst kunt aantonen dat het om een echte noodsituatie gaat. Je dochter dreigt bijvoorbeeld uit haar huurwoning te worden gezet. Een voorschot op de erfenis kan dan een zegen zijn. Een studieschuld is geen noodsituatie. In uitzonderlijke gevallen kan zo’n schuld zelfs kwijtgescholden worden (zie duo.nl: de site van de Dienst Uitvoering Onderwijs).

Ouderlijke hulp is ook een afrader als dochter wil aflossen om kans te maken op een nieuwe schuld: een hypotheek. Of als ze haar studententijd iets te uitbundig vierde, dankzij geleend DUO-geld. Dan geeft een schenking de boodschap: „Goed zo meid, jaag het er maar doorheen. Papa en mama betalen.” Dat is vaak de start van levenslange financiële onzelfstandigheid.

Een andere valkuil is te veel weggeven. Steeds meer ouderen worden honderd jaar, terwijl pensioenen kunnen tegenvallen en we meer zorgkosten zelf moeten betalen. Schenk slechts wat je tot in lengte van dagen écht niet nodig hebt. Dan hoef je nooit bij de kinderen te bedelen om een looprek of een toelage om je maaltijdservice van te betalen.

Nieuwe vraag: Is het financieel gezien een goede zet om te investeren in zonnepanelen op je dak? Mail uw antwoord en/of nieuwe vragen voor dinsdag aanstaande naar ericaverdegaal@nrc.nl.

    • Erica Verdegaal