Ook crisis in Oosten

De crisis in de eurozone raakt ook de buren in het oosten. Tot voor kort floreerden de landen van Oost-Europa door exporten naar en grootschalige kredietverstrekking van hun welvarende westerburen. Nu zijn de exporten gestagneerd en trekt het kapitaal zich terug.

Tsjechië is sinds een jaar in recessie, Hongarije sinds drie kwartalen. Het nationale inkomen van Roemenië is in het derde kwartaal met 0,5 procent gekrompen. Polen, de meest veerkrachtige economie in Oost-Europa, zal dit jaar waarschijnlijk slechts zeer minimaal groeien.

De financiële terugloop is dramatisch. Westerse banken hebben hun blootstelling aan Hongarije in de twaalf maanden tot juni teruggedrongen met een bedrag dat equivalent is aan 14 procent van het Hongaarse nationale inkomen, aldus gegevens van het Initiatief van Wenen. In Bulgarije, Kroatië, Litouwen en Servië ligt dat cijfer tussen 5 en 10 procent.

Dit heeft niet alleen te maken met de eurocrisis, maar ook met problemen in de Oost-Europese landen zelf. De Hongaarse regering heeft geprobeerd om zich te mengen in het beleid van de centrale bank en deinst terug voor bezuinigingsbeleid zonder een goed alternatief te vinden. Onderhandelingen met het Internationale Monetaire Fonds en de Europese Unie haperen.

Tsjechië gaat de andere kant op, in de richting van een begrotingstekort onder de limiet van 3 procent van het bnp, zoals afgesproken in het Verdrag van Maastricht. Bezuinigingen hebben de recessie in Tsjechië verergerd, waardoor er twijfel is over de vraag of aansluiting bij de eurozone een goed idee is.

De hele regio kampt met een probleem van binnenlandse leningen die worden afgesloten in euro’s of Zwitserse franks, in afwachting van lidmaatschap van de euro. Daardoor is het al moeilijker om te devalueren om exporten te stimuleren en een diepere recessie te vermijden.

Maar veel van de regeringen in de regio twijfelen over toekomstige aansluiting bij de euro. Lidmaatschap van de muntunie zou helpen bij economische modernisering, maar Griekenland en Spanje de risico’s van de gezamenlijke munt blootgelegd. De landen van Oost-Europa kunnen niet al hun hoop vestigen op herstel van de eurozone en aansluiting bij de euro. Ze moeten zichzelf gezonder en meer concurrerend maken. Tien jaar geleden voerde de weg naar welvarendheid duidelijk via het westen; nu is dat allerminst zeker.

Breakingviews is een dagelijks commentaar vanuit de City in Londen. Vertaling door Frank Kuin