Geen Thanksgivingdiner, wel heel veel korting

Honderden miljoenen Amerikanen geven weer tientallen miljarden dollars uit tijdens het Black Friday-weekend.

Sprongen koopbeluste Amerikanen op Black Friday voorheen om een uur of vier ’s ochtends uit bed om in de rij te gaan staan voor hun inkopen voor de feestdagen, nu slaan de fanatiekelingen zelfs het Thanksgivingdiner over.

De grote winkelketens trappen het koopseizoen voor Kerstmis tegenwoordig al op donderdagavond af, in plaats van traditiegetrouw op Black Friday – ‘zwarte vrijdag’, de dag na Thanksgiving waarop de meeste Amerikanen vrij hebben.

Afgelopen donderdagmiddag zaten consumenten urenlang in de kou te wachten tot de mega-uitverkoop van start ging. Een soort ‘Drie Dwaze Dagen’ van de Bijenkorf, maar dan bij vrijwel alle grote winkelketens door het hele land.

In het Black Friday-weekend (vrijdag, zaterdag én zondag) doet de Amerikaanse detailhandel gouden zaken. Traditioneel breekt dit drukste winkelweekend van het jaar alle records.

Vorig jaar besteedden consumenten 52,4 miljard dollar (zo’n 40 miljard euro) zo blijkt uit cijfers van de brancheorganisatie National Retail Federation (NRF). Dat was ruim 16 procent meer dan het jaar ervoor.

Ook de online verkopen tellen mee in de cijfers. De online aankopen bedroegen – volgens marktonderzoeksbureau Comscore – alleen op vrijdag al 816 miljoen dollar, een stijging van 26 procent ten opzichte van het jaar ervoor. De populairste webshops waren Amazon, Walmart, Best Buy, Target en Apple. Zij trokken gezamenlijk 35 procent meer bezoekers dan het jaar ervoor. Amazon trok in zijn eentje meer dan de helft van alle klanten die iets op internet kochten.

In totaal gingen vorig jaar 226 miljoen mensen – meer dan tweederde van de bevolking – tijdens het Black Friday-weekend winkelen.

De Amerikaanse consument gaf daarbij gemiddeld 398,62 dollar uit. Een jaar eerder, in 2010, lag de gemiddelde besteding per persoon nog op 365,34 dollar.

Wereldwijd kijken beleggers dit weekend naar de Verenigde Staten. Zij zien Black Friday en de daaropvolgende dagen als een graadmeter voor de Amerikaanse economie. Aan de bestedingen kan worden afgelezen hoe veel vertrouwen de consumenten in de economie hebben. Althans, zo was dat voorheen.

Intussen geven de koopjesdagen een wat vertekend beeld, aangezien de consumenten de rest van het jaar de hand op de knip houden. Sommige Amerikanen lenen honderden of duizenden dollars om juist voor de feestdagen hun slag te kunnen slaan.

Maandag bij de opening van de beurs zal blijken of het shopfestijn de beleggers gunstig heeft gestemd, of – als de verkopen tegenvallen – juist niet.

De National Retail Federation (NRF) voorspelt dat dit jaar 147 miljoen Amerikanen in het Black Friday-weekend gaan winkelen. Dat zijn er 5 miljoen minder dan de inschatting die de NRF vorig jaar maakte. Het is echter de vraag hoeveel waarde aan de voorspelling van de brancheorganisatie moet worden gehecht, want vorig jaar gingen er uiteindelijk 226 miljoen mensen op koopjesjacht. (Dat waren er maar liefst 74 miljoen meer dan de NRF verwachtte.)

Consumenten geven weliswaar veel geld uit tijdens de winkelgekte na Thanksgiving, maar dat doen ze omdat ze profiteren van de enorme kortingen waarmee bedrijven hen proberen te lokken. Dat scheelt tientallen tot honderden dollars op de kassabon.

De uitverkoop neemt hysterische vormen aan. Zo kwam in 2008 een medewerker van de supermarktketen Walmart om het leven die door enthousiaste koopjesjagers werd verdrukt. En vorig jaar begon een wanhopige vrouw in een Walmart-filiaal in Californië met pepperspray om zich heen te spuiten, om zich op die manier een weg te banen naar de Xbox-videospelletjes die ze wilde kopen. Twintig klanten raakten lichtgewond.

Over Walmart gesproken. Medewerkers van de supermarkt legden gisteren en eergisteren, tijdens de Black Friday-uitverkoop, het werk neer. Het is het (voorlopige) hoogtepunt van de stakingsacties waarmee zij sinds oktober aandacht proberen te vragen voor hun positie.

De Walmart-medewerkers eisen betere arbeidsomstandigheden en een eerlijk loon; zij verdienen zo’n 12 procent minder dan collega’s bij andere supermarkten. De stakende werknemers voeren de druk op het management steeds hoger op.

De staking bij Walmart kan nadelig uitpakken voor de omzet van de winkelketen. En dat kan weer een positieve invloed hebben op de verkopen van webwinkels als Amazon. Want die miljoenen Amerikanen moeten dit weekend toch érgens hun geld uitgeven.