Aan tafel met de adel

Wat kan het leven nog mooi zijn na een voltooide schaakcarrière. Lees maar mee.

„Lunch gisteren met Lady Cholmondeley, Lord en Lady Belhaven, Prins Moshin Ali Khan. Vanavond weg om het schaakboksen te zien in de Royal Albert Hall.’’

En een paar dagen later: „Vandaag lunch met Viscount Monckton en Lord en Lady Pearson. We willen een schaakpartij met levende stukken spelen waar de stukken speciaal getrainde honden zijn. Hondenschaak – de honden zullen mini-microfoontjes aangehecht krijgen. Door simpele instructies op te volgen zullen de honden lijken te schaken.”

Later op die dag: „Kwam Lady Rose Cholmondeley tegen en schaakte met haar. Ze speelt heel goed, wat je ook zou verwachten van zo’n groot Chopin expert.”

Je waant je in de wereld van Oscar Wilde of van de vrolijke Engelse schrijver P.G. Wodehouse (1881 - 1975), maar het zijn recente tweets van de Engelse grootmeester Raymond Keene, die je de godfather van het Engelse schaak kunt noemen.

Hij schaakt nog wel tegen Lady Cholmondeley, maar al bijna twintig jaar niet meer tegen zijn soortgenoten. Hij is een schaakondernemer geworden, met als motto ‘Live long and prosper.’

Een biograaf van de Spaanse schaker Roman Toran schreef: „Op een gegeven moment begreep Roman dat het beter is om te leven als een markies, dan om een goede schaker te zijn.” Het had ook over Keene geschreven kunnen worden. Een goed schaker was hij zeker, toen hij nog echt schaakte.

De enige keer dat ik van hem won was in een toernooi in Madrid waarvoor hij mij zelf had uitgenodigd. Na de partij klaagde hij dat hij een grote fout had gemaakt met die vriendendienst. Ik voelde me een beetje schuldig, maar ja, hij had twee keer van mij gewonnen en dat moest worden goedgemaakt.

Ik dacht aan die oude dingen door de website van het Remco Heite toernooi in Wolvega, bekend als ‘het toernooi met het paard’ doordat de winnaar behalve zijn geldprijs ook een paard krijgt, dat hij vervolgens vrijwillig aan een liefdadige instelling moet schenken.

Gert Ligterink schreef op die site over de oude rivaliteit tussen de Engelse en Nederlandse schakers, waarvan het dieptepunt de 4-0 overwinning van Engeland op Nederland was op de Olympiade van Luzern 1982. Al zullen de jonge schakers daar geen boodschap aan hebben, de vernedering werd in Wolvega enigszins goedgemaakt. De Nederlanders Loek van Wely en Sipke Ernst deelden de eerste plaats met de Duitser Daniel Fridman en de Engelsen Matthew Sadler en Luke McShane eindigden smadelijk onderaan.

Toen de blije Sipke Ernst zijn partij tegen McShane aan het publiek ging tonen, maakte hij volgens de website eerst een vrolijk dansje, gevolgd door een paar pirouettes. Het was misschien om de bevallige bewegingen van zijn zware stukken in de slotfase uit te beelden.

Luke McShane - Sipke Ernst, Remco Heite toernooi 2012

1. c4 c6 2. Pf3 d5 3. e3 Lg4 4. Db3 Dc7 Wits laatste zet was niet nauwkeurig en als hij nu nog op voordeel had willen spelen, kon hij dat het best met 5. Pe5 proberen. 5. cxd5 cxd5 6. Pc3 Of hier misschien nog met 6. Lb5+, wat Kramnik eens in een vluggertje deed. 6...Lxf3 7. gxf3 Wit zal last krijgen van zijn dubbelpion, al lijkt het hier nog niet ernstig. 7...e6 8. d4 Pc6 9. Ld2 Pf6 10. Tc1 Le7 11. Pa4 0-0 12. Lb5 Tfc8 13. Ke2 Tab8 14. Dd3 e5 15. Lxc6 bxc6 16. dxe5 Dxe5 17. Lc3 Dh5 Zwart heeft een gevaarlijk initiatief tegen wits koning. 18. Lxf6 Dit maakt het erger. 18...Lxf6 19. b3 Tc7 20. Da6 Te8 Een pionoffer voor een aanval waarvoor hij twee zetten later ook nog een stuk zal geven. Met direct 20...d4 kon zwart zonder offers een bijna even sterke aanval krijgen. Dan zou 21. Txc6 meteen verliezen voor wit wegens 21...d3+ en 21. e4 Te8 met de dreiging 22...Txe4+ zou ook heel goed voor zwart zijn. 21. Txc6 Tce7 22. Txf6

Dit lijkt nog goed voor wit, want na 22...gxf6 23. Tg1+ Kf8 24. Dxf6 zou hij ruim compensatie voor de kwaliteit hebben. Maar Ernst was iets anders van plan. Hij laat de toren gewoon staan. 22...d4 23. Tf4 dxe3 24. Dd3 De beslissende fout. Na 24. Dc4 exf2+ 25. Kxf2 Te1 26. Th4 T8e2+ 27. Kg3 zou zwart eeuwig schaak moeten geven. Een andere goede verdediging was de computerzet 24. h4, waarna Houdini onder meer de volgende variant geeft: 24...Dd5 25. fxe3 Txe3+ 26. Kf2 h5 27. Dc4 Dd2+ 28. Kg3 T8e6 29. Kh3 Tg6 30. Dxf7+ Kh7 31. Tg1 Txg1 en nu geeft wit eeuwig schaak. Mooi, maar te diep voor een mens. 24...exf2+ 25. Kxf2 Te1 Nu wint zwart. 26. Te4 Ook 26. Txe1 Dxh2+ gaat niet voor wit. 26...T8xe4 27. fxe4 Dh4+ Even het mat op d8 er uit halen. 28. Kg2 Dg5+ Nu wint zwart materiaal. Wit mag kiezen of het zijn toren of zijn dame wordt. 29. Dg3 Dd2+ 30. Kh3 Dd7+ Damewinst met 30...Te3 is zwart nu al te min. 31. Kg2 Te2+ 32. Kf3 Dd3+ 33. Kg4 Dxe4+ 34. Kh5 Df5+ Wit gaf op.