Voor dagelijkse luxe is even geen geld

Dat de crisis de detailhandel hard raakt, zoals ABN Amro nu concludeert, hoeft niemand winkeliers te vertellen. „Om offertes wordt bijna niet meer gevraagd.”

Utrecht 20-11-2012 Bloemenwinkel Funky Flowers aan de Voorstraat - Geeske Vink (1976), eigenaar (op foto).Opdracht icm. Enzo Steenbergen over de invloed van de crisis op de plaatselijke middenstand ondernemers. Foto Floren van Olden

Zijn klanten doen minder impulsaankopen. De duurdere jassen en laarzen gaan minder hard. Het salaris van de werknemers is al een paar jaar op hetzelfde niveau. En steeds vaker kloppen studenten aan met de vraag of ze in de winkel mogen komen werken, omdat ze hun baantje kwijt zijn.

Iedere dag merkt filiaalmanager Boje Blanken (1983) van vintage-kledingwinkel Sussies op de Utrechtse Voorstraat het afgenomen vertrouwen van zijn klanten in hun eigen portemonnee. Toen hij hier zeven jaar geleden begon, was dat wel anders. Maar nu doet de crisis zich voelen. Blanken: „Onze klanten zijn vooral studenten. Zij verdienen minder, krijgen minder makkelijk een baantje. Daardoor twijfelen ze over grote aankopen. Dat scheelt natuurlijk in de winst.”

Typische ondernemersstraat, de Voorstraat in Utrecht. Driehonderd meter aan kleine zelfstandigen, hippe restaurantjes, weinig grote ketens. Er zitten een naaimodecentrum, cadeauwinkeltjes en veel kleine kledingzaakjes. Dalend consumentenvertrouwen en volumedaling, zoals gesignaleerd in de Sectormonitor Retail van ABN Amro, merken ondernemers op de Voorstraat direct.

Zeven jaar geleden begon Geeske Vink (1976) hier haar eigen bloemenzaak Funky Flowers. Geen standaardbloemen, maar bijzondere exemplaren. Duurder dan een boeketje bij de supermarkt. Toen Vink de crisis drie jaar geleden begon te voelen, heeft ze een fulltime kracht en een parttime hulp moeten ontslaan. Daardoor werd een faillissement voorkomen, maar sindsdien staat ze er alleen voor. Vink: „Ik ben vastgebonden aan de winkel. Eigenlijk zou ik graag aan acquisitie doen bij bedrijven. Erop uit gaan en laten zien wat ik allemaal kan met bloemen en interieurverzorging. Ik moet nu wachten tot de tijd rijp is.”

Juist die bedrijven laten het afweten, vertelt Vink. Luxe bloemen worden als eerste geschrapt als er bezuinigd moet worden. Bovendien kopen veel bedrijven op rekening met een afbetaaltermijn van dertig tot negentig dagen. In eerste instantie moet Vink de bestellingen dan zelf financieren, waardoor ze vaak te maken heeft met een gat in de begroting.

De bloemiste: „Een probleem dat ik ook bij veel collega’s hoor. Ik moet bij de bank lenen tegen een aanzienlijke rente om de voorfinanciering voor bestellingen van bedrijven te kunnen betalen. En opdrachten weigeren kan ik deze tijd niet.”

Aan de overkant, bij parketzaak Over de Vloer, ruikt het naar hout en vernis. Eigenaar Jeroen van Gaalen (1967) zit hier al twaalf jaar en heeft de „goede tijd” nog meegemaakt. Nu zijn er geen klanten in de winkel.

De etage boven de zaak wil Van Gaalen verhuren als kantoorruimte, voor extra inkomsten. De aanslagen op de Twin Towers in New York van 11 september 2001 en de bankencrisis waren voor Van Gaalen „het begin van een heel stuk minder”.

Dan heeft hij het vooral over minder vertrouwen. „Toen ik hier begon gaven de mensen veel makkelijker geld uit. Nu zie ik dat er zelfs bijna geen offertes aangevraagd worden”, zegt de parkethandelaar.

Parket is een luxeproduct, vertelt Van Gaalen. Hij moet 75 tot 100 vloeren in het jaar verkopen om de zaak draaiende te houden en dat wordt steeds lastiger.

De klant moet er volgens de handelaar op kunnen vertrouwen dat hij kwaliteit levert: „Het helpt dan niet als je op het nieuws koppen ziet als ‘Consumentenvertrouwen weer gedaald’. Als dat maandag in de krant staat, is het dinsdag al rustiger in mijn zaak. Ik verkoop in eerste instantie vertrouwen, en dat is in deze tijd verdomd lastig.”