Stef Blok in NRC: we hebben impact bezuinigingen onderschat

Rutte en Blok komen Samsom tegen tijdens de formatieweken. Foto ANP / Evert-Jan Daniels

De VVD heeft tijdens de formatieonderhandelingen de impact van bezuinigingen die grote groepen Nederlanders raken, onderschat. Dat blijkt uit een interview met Stef Blok, minister voor Wonen en Rijksdienst, in NRC Handelsblad.

Stef Blok zat samen met premier Mark Rutte namens de VVD aan de onderhandelingstafel met de PvdA. Volgens Blok is lang geprobeerd om vooral te bezuinigen op onderwerpen waar afgelopen jaren een grote groei in de uitgaven is geweest: in de stijging van de uitkeringen van jonggehandicapten, bijvoorbeeld.

In zijn eerste grote interview als minister zegt hij:

“Het publiek denkt bij dat soort bezuinigingen: ja, vervelend, maar het raakt ons niet direct. Maar naarmate dat bedrag dat je moet bezuinigen hoger wordt, kom je meer en meer terecht bij kinderbijslag, de langdurige zorg, noem het maar – en daar vallen veel grotere groepen mensen onder. Van die omslag waren we ons onvoldoende bewust: de sprong van enkele specifieke groepen naar ‘het gaat iedereen raken’.”

Koopkrachtverlies per Nederlander pas na presentatie duidelijk

Pas na de presentatie van het regeerakkoord werden de concrete bedragen duidelijk, over hoeveel groepen Nederlanders er gemiddeld op zouden achteruit gaan. De concrete bedragen van gemiddeld 1.000 euro per Nederlander en dus gemiddeld 10.000 euro per gezin werden pas in de weken na de presentatie van het regeerakkoord duidelijk.

“We hebben in abstracte zin wel vaker gezegd: Nederland staat voor een enorme opgave. 42 miljard in totaal, gemiddeld 2.500 euro per Nederlander. Voor een gezin met twee kinderen dus gemiddeld 10.000 euro. Na de onderhandelingen realiseerde ik me dat we dát toch onvoldoende over het voetlicht hebben gebracht.”

Stef Blok (1964) onderhandelde namens de VVD mee over het regeerakkoord, samen met premier en VVD-leider Mark Rutte. Hij zegt dat de excuses die Rutte vorige week aanbood over het inkomensafhankelijk maken van de zorgpremie, mede namens hem waren.

“We hebben onvoldoende ingeschat hoe onze achterban deze nivelleringsmaatregel zou ontvangen. Als ik iets anders moet doen, dan is dat vooral het communiceren over de enorme bezuinigingsopgave die voor ons ligt. Die opdracht realiseer ik me nu zelf ook veel scherper.”

Blok: starters op woningmarkt in goede positie

Als minister is Blok nu verantwoordelijk voor de hervormingen van de woningmarkt en de rijksdienst. Over de woningmarkt zegt Blok dat de woningprijzen volgend jaar nog zullen dalen, maar dat in 2014 de bodem is bereikt. Volgens Blok is er één groep die in “een echt goede positie verkeert”: de starters op de woningmarkt.

“De huizenprijzen zijn fors gedaald, er is een groot aanbod. Sinds de jaren tachtig is de woonlast voor een koper niet meer zo laag geweest. In Den Haag zijn drieduizend woningen onder de 175.000 euro te koop. Dat is natuurlijk een prachtig aanbod voor een goede prijs.”

Over de bezuinigingen op de rijksdienst zegt Blok dat de miljardenbezuiniging “geen onmogelijke opgave is”. Hij waarschuwt wel dat niet vaststaat dat er geen gedwongen ontslagen bij het Rijk zullen vallen:

“We concentreren ons steeds meer op de cruciale taken, dus ik vind het heel redelijk dat je tegen een organisatie zegt: we moeten afslanken. Daarbij worden we geholpen door een vergrijsd ambtenarenbestand, waardoor je veel met natuurlijk verloop kunt doen. Maar ik kan echt niet garanderen dat het allemaal via natuurlijk verloop gaat.”

Over het VVD-congres in Den Bosch, morgen, maakt Blok zich weinig zorgen.

“VVD’ers zijn pragmatische mensen. Die begrijpen dat het onze opgave is om van Nederland een nog beter land te maken. En ze begrijpen ook dat je om te regeren concessies moet doen, ook hele vervelende. Ik ben ervan overtuigd dat we dat ook aan de ledenvergadering kunnen uitleggen.”