Nederlandse Patriots kunnen best naar Turkije

Voor de derde keer in 22 jaar zullen er Nederlandse Patriots op Turkse bodem worden geïnstalleerd. Daar ziet het er althans sterk naar uit, nu Turkije dinsdag officieel een verzoek bij de NAVO heeft ingediend. De Verenigde Staten, Duitsland en Nederland zijn de drie landen binnen de NAVO die over dit luchtafweersysteem beschikken. Opnieuw zullen de Nederlandse raketten dus een rol spelen in een oorlog in het Midden-Oosten, dit keer als gevolg van de burgeroorlog in Syrië, buurland van Turkije.

In 1991 was dat bij de Golfoorlog het geval en in 2003 in de door de Verenigde Staten ontketende oorlog tegen Irak. Toen was sprake van een bilateraal Turks verzoek aan Nederland – de NAVO was verdeeld. Nu gaat het om een verzoek aan de NAVO, waarover secretaris-generaal Rasmussen zich al op voorhand positief heeft uitgelaten.

Ook in de Tweede Kamer tekent zich een royale meerderheid af voor honorering van het Turkse verzoek – een meerderheid die zo gewenst is wanneer het gaat om Nederlandse betrokkenheid bij oorlogssituaties. Wel verzet de PVV zich, omdat Turkije, in de woorden van fractielid Raymond de Roon, „een islamitisch Trojaans paard” vormt binnen de NAVO en dus niet in het bondgenootschap thuishoort.

Feit is dat Turkije zich onder leiding van premier Erdogan herpositioneert en meer afstand tot het Westen neemt. Ondanks de innig gebleken en al vierhonderd jaren durende relatie met Nederland, die onlangs tot uitdrukking kwam in een bezoek van onder anderen premier Rutte en kroonprins Willem-Alexander aan het land.

Inzake het conflict tussen Israël en de Palestijnen koos Turkije de afgelopen tijd een fel anti-westers standpunt. Dat kan een complicerende factor zijn.

Turkije verzekert dat het niet de bedoeling is de Patriots in te zetten om in het grensgebied bij Syrië een no-flyzone te bewaken, en evenmin voor aanvallende operaties.

Dat zal voor Nederland ook een absolute voorwaarde zijn: dat de Patriots in Turkije louter voor defensieve doeleinden dienen, tegen grensoverschrijdende Syrische aanvallen. Of ter preventie daarvan. Zo niet, dan dreigen westerse landen alsnog de Syrische oorlog te worden ingezogen.

Dit laat onverlet dat het Turkse verzoek aan Nederland en de andere NAVO-lidstaten in principe dient te worden gehonoreerd. Turkije is altijd een trouwe en strategisch belangrijke bondgenoot in de Atlantische verdragsorganisatie geweest. Dat lijkt ook de houding die het kabinet aanneemt bij zijn beraad over het Turkse verzoek. „Bondgenootschappelijke solidariteit speelt een belangrijke rol bij de afweging”, liet de regering dinsdag weten. En zo hoort het.