Het is maar een troosttoernooi

Twente en PSV zijn klaar in de Europa League. Het toernooi geniet weinig aanzien. „Je moet clubs een worst voorhangen.”

Teleurstelling bij Willem Janssen van FC Twente nadat hij in het duel tegen Hannover 96 verzuimd heeft te scoren. Foto AP

Joop Munsterman heeft alles over voor Europees voetbal. „Als het moet zoen ik jou er nog voor”, zei de voorzitter van FC Twente in augustus in een gesprek met deze krant. „Zo mooi vind ik het.” Omdat Twente via het achterdeurtje van het Fair Play-klassement aan de Europa League meedoet, had de club toen al enkele rondes gespeeld in afgelegen oorden. Daar krijg je Munsterman niet chagrijnig van. „Ik vind het gewéldig door Europa te toeren.”

Het Europa League-avontuur van FC Twente kwam gisteren tot een einde. De Spaanse concurrent Levante won in Zweden van Helsingborgs, daardoor maakte het niet meer uit wat Twente in de AWD Arena deed tegen Hannover 96. Het bleef 0-0. PSV verloor thuis van Dnjepr Dnjepropetrovsk uit Oekraïne (2-1) en is daardoor ook uitgeschakeld. Trainer Dick Advocaat knokte voor zijn laatste kans in Europa, maar deed dat niet in zijn sterkste opstelling.

Het chagrijn gisteravond bij Twente was ongetwijfeld oprecht. Maar spelers en trainer Steve McClaren zullen stiekem denken: het is ook maar de Europa League. Dit toernooi voor Europese subtoppers en bekerwinnaars heeft onmiskenbaar een imagoprobleem. De restyling van de UEFA Cup, die in 2009 omgedoopt werd tot Europa League, heeft niets kunnen veranderen aan de bijnaam: troosttoernooi.

Jan Willem van Dop was bestuurder van Feyenoord toen deze club in 2002 de UEFA Cup won. Later, in 2010 als directeur van FC Utrecht, maakte hij de groepsfase van de Europa League mee. Hij zegt: „Het zou al heel wat zijn als het verschil in beloning tussen Europa League en Champions League wordt teruggebracht van 1 staat tot 8 tot bijvoorbeeld 1 staat tot 4. Daar staat of valt het mee. Feyenoord verdiende minder aan het winnen van de UEFA Cup dan aan de groepsfase van de Champions League die er aan voorafging.”

Tien jaar later is er weinig verbeterd. Vorig seizoen ontving Atlético Madrid 10,5 miljoen euro voor het winnen van de Europa League, minder dan de meeste clubs verdienen in de groepsfase Champions League .

Ook AZ-directeur Toon Gerbrands wijt het gebrek aan aanzien van de Europa League aan geld. Maar het tweede Europese clubtoernooi kan volgens hem wel interessanter gemaakt worden als er rechtstreeks Champions League-deelname mee kan worden afgedwongen. „Daarmee wordt de Europa League ook voor clubs als Arsenal interessant. Je moet ze een worst voorhouden.”

AZ oogstte vorig seizoen lof toen het verwikkeld was in de strijd om de landstitel en ook vol ging voor succes in de Europa League. Het leverde een Europese kwartfinaleplaats op, maar geen titel. Gerbrands oordeelt niet over Twente en PSV. „Het kan een keer dat een coach niet zijn sterkste opstelling het veld instuurt. Moeten ze zelf weten. Zij kunnen zeggen: wij zitten er tenminste in, jullie niet.” AZ werd in de playoffronde in augustus uitgeschakeld door Anzhi Makhachkala van Guus Hiddink.

Gerbrands wijst op de verschillende belangen. „Voor ons vormt de Europa League gauw 10 procent van de begroting, voor grotere clubs is dat minder. Maar Nederlandse clubs hebben één gemeenschappelijk belang, en dat is de UEFA-ranking. Daar vinden we elkaar, grote clubs en kleine.”

Nederland presteert in dat opzicht dit jaar zeer slecht. Terwijl liefst zeven Europese deelnemers werden ingeschreven, stootten naast Ajax in de Champions League alleen Twente en PSV door naar de groepsfase Europa League. Door de slechte resultaten staat Nederland nu gedeeld negentiende met Cyprus. Europese tickets worden verdeeld op basis van de ranking over vijf jaar, dus dit seizoen is niet meteen fataal. Gerbrands: „Maar we moeten niet nog eens zo’n seizoen hebben. Dan moet de kampioen van Nederland straks de voorronde Champions League spelen, zoals België.”

Eén van de problemen van de Europa League is volgens Van Dop het grote aantal kleine clubs aan het begin van het toernooi. „Vroeger had je de Intertoto-cup, waarmee je nog een plek in het UEFA Cup-toernooi kon verdienen. Dat was een lijdensweg. Maar nu heb je al die kleine clubs alsnog in het voortraject. Dat levert niets op.” Grotere clubs zouden volgens hem later moeten instromen.

Maar zelfs als de Europa League in volle gang is, zoals nu in de groepsfase, is het toernooi voor clubs van secundair belang. Dat is overigens van alle tijden. Van Dop maakte in 2002 bij Feyenoord mee hoe tegenstander Internazionale in de halve finale een B-team opstelde. „Inter zei gewoon: we vinden de Italiaanse competitie nu belangrijker.”

Nieuw lijkt het fenomeen dat ook Nederlandse topclubs de Europa League geringschatten. PSV speelde niet met zijn sterkste opstelling. En Twente-trainer McClaren spaarde vorig seizoen twee basisspelers in de achtste finale tegen Schalke 04. Met de uitschakeling die volgde ging de trainer toen wat comfortabel om. Munsterman: „Er werd niet gevloekt. Dat had handiger gekund.”

Gevloekt werd er gisteravond opnieuw niet na de uitschakeling van Twente in Hannover. Met de uitschakeling in de beker tegen FC Den Bosch blijft voor de club alleen de eredivisie over. „We respecteren elk toernooi”, zei McClaren gisteren na afloop. „Maar je wint niet én de Europa League én het kampioenschap. Dat heb ik in tien jaar trainerschap wel ondervonden. En de competitie is het allerbelangrijkste.” Alleen daar kan een club zich plaatsen voor het walhalla: de Champions League.