Het is er weer stil, voor even

De wapenstilstand tussen Israël en Hamas zal niet de laatste zijn. Gaza blijft wapens ontvangen en een regeling blijft nog uit.

Redacteur Midden-Oosten

Rotterdam. Een paar raketten zijn nog uit de Gazastrook op Israël afgeschoten in de nacht van woensdag op donderdag, toen het staakt-het-vuren, na acht dagen van vijandelijkheden tussen Israël en de Palestijnse organisatie Hamas, net was ingegaan. Die aanvallen kostten 5 Israëliërs en meer dan 160 Palestijnen het leven.

Er kwam geen Israëlische reactie meer op die paar raketten, en sinds het bestand gisterochtend om 9 uur plaatselijke tijd echt van kracht werd, is het rustig gebleven. Hoelang dat gaat duren is de vraag. Het staat wel vast dat dit niet het laatste Israëlische offensief en het laatste staakt-het-vuren zullen zijn.

Beide zijden eisten meteen de overwinning op. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wees erop dat duizenden raketten zijn vernietigd die op Israël waren gericht, evenals talrijke militaire installaties. Khaled Meshaal, de in Qatar wonende hoogste leider van Hamas, zei dat Israël „had gefaald in zijn avontuur”.

In de Gazastrook werd het bestand door opgeluchte burgers gevierd. Een snelle peiling in Israël daarentegen wees uit dat 70 procent van de burgers niet vindt dat er genoeg is bereikt. Netanyahu zei woensdagavond in zijn verklaring over het bestand al dat hij zich realiseerde dat „er burgers zijn die een hardere militaire actie verwachten”. Maar hij zei dat het nu voor Israël de juiste koers is „deze mogelijkheid van een staakt-het-vuren voor lange termijn uit te putten”. Als dat niet lukt, is mogelijk „krachtiger” actie nodig. Daarmee verwees hij naar een grondoffensief, dat dit keer bij een dreiging is gebleven.

Het staakt-het-vuren, dat door Egyptische bemiddeling en met Amerikaanse steun tot stand kwam, is op dit moment niet meer dan precies dat. Alle vijandelijkheden, met inbegrip van Israëlische liquidaties en invallen en Palestijnse aanvallen over de grens, moeten ten einde komen. Overeengekomen is dat indirecte onderhandelingen – Israël praat niet met Hamas, dat het als terreurorganisatie beschouwt – zullen beginnen over de langetermijneisen die Israël en Hamas hebben gesteld, mits het gisteren rustig zou blijven. Israël eist met name maatregelen die garanderen dat de wapentoevoer naar de Gazastrook ten einde komt; Hamas dat de Israëlische blokkade van het Palestijnse gebied wordt opgeheven.

Over dat laatste bleek meteen al een verschil van interpretatie van de bestandsvoorwaarden. Meshaal zei op een persconferentie in Kairo dat is overeengekomen dat alle grensovergangen opengaan. Maar Israëlische bronnen zeiden dat Israël de blokkade van de Gazastrook die het in 2007 afkondigde, niet zal opheffen.

De VS hebben Israël beloofd te helpen de smokkel van raketten en andere wapens door de Sinaïwoestijn, domein van extremisten en criminelen, naar de Gazastrook te stoppen. Met een dergelijke overeenkomst eindigde ook de Israëlische oorlog van de winter van 2008/2009, die wél een grondoffensief omvatte. De hervatte raketbeschietingen uit de Gazastrook – meer dan 900 raketten dit jaar tussen 1 januari en 1 november, en nog eens meer dan 1.000 na het begin van het Israëlische luchtoffensief – bewijzen dat de smokkel onverminderd is doorgegaan. Meshaal bedankte gisteren Iran nog eens voor zijn financiële en wapensteun – hoewel Hamas zich de laatste tijd van Teheran heeft verwijderd. Wapens komen ook in steeds grotere ladingen uit Libië.

Zolang de wapentoevoer doorgaat en er geen werkelijke regeling tussen Israël en Hamas wordt bereikt, is een volgende raketbeschieting dichtbij.

Blijft de vraag waarom Israël op dit moment deze operatie heeft ondernomen. Zoals Netanyahu woensdagavond betoogde, heeft Israël het rakettenarsenaal van Hamas en radicalere groepen in de Gazastrook gedecimeerd. Maar dat Israël vier jaar na de eerste Gaza-oorlog een nieuw offensief nodig achtte, onderstreept dat een dergelijke operatie slechts tot kortetermijnresultaten kan leiden.