Verzet steden tegen beleid illegalen

Gemeenten zien niets in het voornemen van het kabinet illegaliteit strafbaar te stellen. Ze vinden het symboolpolitiek en vrezen dat het illegalen dieper in de illegaliteit zal duwen. Geen enkele gemeente wil actief op illegalen gaan jagen.

Dit blijkt uit een rondgang langs wethouders van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en diverse kleinere steden. Volgens de wethouders zal strafbaarstelling niet bijdragen aan het verminderen van het aantal illegalen in Nederland. Illegalen die worden aangehouden moeten in eerste instantie worden uitgezet. Pas als dat niet lukt, kunnen ze worden vastgezet. Dat kan nu ook al.

De VVD wil illegaliteit graag strafbaar stellen om illegale vreemdelingen actief te kunnen opsporen en uitzetten. De PvdA was altijd tegen strafbaarstelling van illegaliteit.

Gemeenten vinden dat de politie beter criminelen kan opsporen dan illegalen. Peter Rehwinkel, PvdA-burgemeester in Groningen: „Ik zie meer reden om zware criminaliteit aan te pakken, dan op jacht te gaan naar mensen die op zoek zijn naar een menswaardig bestaan.”

Illegalen zullen zich opgejaagd voelen en uit het zicht raken van hulporganisaties, vrezen de gemeenten. Victor Everhardt (D66), wethouder volksgezondheid in Utrecht: „Veel illegalen zitten klem. We zien in Utrecht mensen op straat die in psychische nood zitten, of ziektes hebben, zoals hepatitis. Ik wil dat deze mensen zich laten helpen, niet dat ze bang worden voor instanties.”

Een deel van de illegalen mag niet in Nederland blijven maar kan ook niet terug naar het land van herkomst, bijvoorbeeld omdat het land hen niet als onderdaan erkent. Deze mensen dreigen in een vacuüm terecht te komen, vrezen gemeenten.

Illegalen zonder verblijfsvergunning vormen een groot probleem voor gemeenten. Als de aanvraag van een vergunning is afgewezen, moet een uitgeprocedeerde asielzoeker het asielzoekerscentrum verlaten en terugkeren naar het land van herkomst, maar vaak doen of kunnen ze dat niet. In Amsterdam en Den Haag protesteren asielzoekers in tentenkampen tegen dit beleid.

Utrecht verweet het Rijk vorige week illegalen „gericht met namen en adressen” naar de stad te sturen, terwijl het van datzelfde Rijk de illegalen niet mag opvangen. In Zwolle zien ze dat ook. Wethouder welzijn Nelleke Vedelaar (PvdA) in Zwolle: „We komen regelmatig mensen tegen met een briefje in de hand waar alle adressen en telefoonnummers van hulpinstanties op staan. Die komen dan direct vanuit Ter Apel.