Slijk, beton en ijzer worden snelle weg

De A2 die Maastricht doorkruist verstopte de stad en vertraagde het verkeer. ‘Brussel’ besloot het ineens aan te pakken.

NOVUM36:A2-TUNNEL DIEPSTE PUNT:MAASTRICHT;20NOV2012-Het diepste punt van de A2-tunnel bij Maastricht is bereikt. Dinsdagochtend kreeg de pers een rondleiding. Diepste punt is 22 meter. Eind november zal er beton gestort gaan worden.Novum/jg/str.JP Geusens Novum JP GEUSENS

Tussen Amsterdam en Genua gaapt voorlopig nog één groot gat.

Zo’n anderhalf jaar wordt er inmiddels gebouwd rondom de A2/E25 in Maastricht. De werkzaamheden duren nog even, in 2018 moeten de auto’s door de tunnels kunnen rijden. Dan hoopt de kraamkamer van het Verdrag van Maastricht een jaar lang de culturele hoofdstad van Europa te zijn.

Eerder deze maand bereikten de bouwers vlakbij de Geusselt, het stadion van voetbalclub MVV, het diepste punt van de tunnel. Wie daar nu staat, iets onder het punt waar het verkeer straks het gat richting Eijsden/Luik induikt, waant zich in een kathedraal van slijk, beton en ijzer.

Achter de ene damwand wordt de ene vrachtwagen na de andere gevuld. Tussen de andere damwand en rijen leegstaande flats die wachten op sloop vindt het A2-verkeer nog altijd een doorgang van noord naar zuid en vice versa. Van extra grote opstoppingen is tot nu toe nauwelijks sprake, stelt projectdirecteur Prompers tevreden vast.

Een zeldzaamheid in Europa was de A2/E25 ter hoogte van Maastricht. Op het snelwegtraject tussen Amsterdam en Genua vormde het gedeelte het enige traject met een permanente maximumsnelheid van vijftig kilometer per uur. Een reeks opeenvolgende verkeerslichten garandeerde nog meer oponthoud. Op drukke dagen kwamen daar kilometers lange files bij de entrees van de Limburgse hoofdstad bovenop.

Eveneens uitzonderlijk in Europa is de manier waarop de A2/E25 ter hoogte van Maastricht op dit moment onder de grond verdwijnt. Door de manier waarop alles in één keer wordt aangepakt: doorstroming, bereikbaarheid van de stad, stedelijke vernieuwing, luchtvervuiling en geluidshinder. Door de manier waarop werd aanbesteed. Vooraf werd vastgelegd welke problemen opgelost moesten en wat het maximaal mocht kosten. De markt mocht met zelf bedachte oplossingen komen. Een selectie op prijs en kwaliteit. „Juist die bijzonderheden maakten dat we in aanmerking kwamen voor subsidie in het kader van de TEN-T-regeling, de Trans-Europese Netwerken”, zegt Louis Prompers, directeur van het A2-project. Het binnenhalen van de steun vergde al met al een half jaar, inclusief presentaties van het project, het maken van een ranglijst van belangrijkste kandidaat-projecten door de Nederlandse regering en een uiteindelijke beslissing door de Europese Commissie.

Limburg profiteerde na de mijnsluitingen als achterstandsregio van Europese gelden en haalt met aanpalende Belgische en Duitse regio’s nog wel eens geld binnen via grensoverschrijdende projecten. TEN-T is een ander potje. Tegelijk met de tunnels ging er bijvoorbeeld enkele miljoenen euro’s naar de aanleg van een spoorterminal en binnenvaartkranen op een containerterminal op de Tweede Maasvlakte.

In Maastricht draagt Brussel 17,7 miljoen euro bij. Net iets meer dan twee procent van het totaalbedrag aan publieke middelen (780 miljoen euro) dat in het A2-project wordt gestopt (het Rijk, de provincie en de gemeenten Maastricht en Meerssen betalen meer). „Maar toch heel wezenlijk”, vindt Prompers. „Zonder Europa hadden we de uitvoering moeten versoberen. Nu kunnen we bijvoorbeeld de overlast voor het normale verkeer heel beperkt houden.”

Avenue2, een gelegenheidsconsortium bestaande uit Ballast Nedam en Strukton, won de aanbesteding. Hun oplossing: twee tunnels van 2,3 kilometer lengte boven elkaar (een voor doorgaand verkeer en een voor verkeer dat Maastricht in en uit moet).

Volgens Prompers ziet de EU nauwkeurig toe op de besteding van de verstrekte miljoenen. „Bestedingen moeten worden verantwoord met facturen en accountantsverklaringen. En het werk moet op elk moment toegankelijk zijn voor controleurs van de EU.” Daar blijft het niet bij. In ruil voor het geld eist de EU ook het aanbrengen van het aanbrengen van haar naam en de blauwe vlag met de gele sterren. En – het blijft Europa – ook voor de grootte van die vermeldingen vaardigt Brussel strikte na te leven richtlijnen uit.

Dit is het tweede deel van een korte serie over de besteding van Europese subsidies