Raad voor Journalistiek ruziet over hervorming

De Raad voor de Journalistiek heeft ruzie met het eigen bestuur over hervorming. „Zo wordt het een club die zijn eigen vlees keurt.”

De Raad voor de Journalistiek (RvdJ) heeft ruzie met het eigen bestuur over de hervormingen die waren bedacht om het gezag van het klachtenbureau te herstellen.

Toen het bestuur vorige week donderdag de veranderingen bekend maakte, hadden verschillende raadsleden ernstige bezwaren. De voorstellen werden toch aangenomen. Twee leden stapten hierop meteen uit de raad.

De een is Marcel Broersma, hoogleraar Journalistiek aan de Groningse universiteit. De ander is Tim Klein, uitgever van HDC Media. Een dag later zegden de kranten van HDC Media ook hun medewerking aan de raad op: Noordhollands Dagblad, Haarlems Dagblad, Leidsch dagblad en vier andere regionale dagbladen. Het weglopen van die kranten is een gevoelige slag want de hervormingen waren juist bedoeld om de steun van meer media te winnen.

Mike Ackermans, hoofdredacteur van HDC Media bevestigt dat zijn kranten het gezag van de Raad voortaan niet meer accepteren: „Maar dat staat los van het feit dat onze uitgever uit de Raad is gestapt. Dit is onze eigen beslissing.” Ackermans nam zijn besluit vrijdag, nadat het raadsbestuur het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren had ingelicht.

De Raad voor de Journalistiek is een zelfregulerende instantie van de gezamenlijke journalistieke media, waar burgers kunnen klagen als ze zich benadeeld voelen door journalisten. De Raad kan media veroordelen, maar geen dwingende sancties opleggen. Het staat kranten en tv-programma’s vrij om niet of wel mee te werken. Onder de weigeraars zijn De Telegraaf, Het Parool, TROS Radar, TROS Opgelicht, Elsevier. En nu dus ook de HDC-kranten.

Over het functioneren van de Raad ontstond in de lente een discussie nadat Het Parool zich had teruggetrokken. Het bestuur wilde tegemoet komen aan de klagers en weigeraars met een reeks hervormingen.

De meest omstredene daarvan is dat de RvdJ geen klachten meer aanneemt van media die de Raad niet erkennen. Dat de weigeraars hun veroordelingen negeren ondermijnt het gezag van de RvdJ, is de gedachte. Volgens de nieuwe regels kunnen bijvoorbeeld lezers van De Telegraaf niet meer bij de Raad klagen als die krant de journalistieke ethiek schendt. Volgens opgestapt lid Tom Klein is juist het afbakenen van de media schadelijk: „Als je alleen nog maar aangesloten media beoordeelt, raakt de Raad zijn aansluiting met de maatschappij kwijt.” Mike Ackermans van HDC Media: „Het is een verkeerd signaal. Dan denk je als krant: dan doen we gewoon niet mee en dan zijn we er ook vanaf.”

Over de tweede hervorming van aanstoot, het inperken van de invloed van juristen in de Raad, bestaat misverstand. Anders dan gedacht kan een jurist als lekenlid gewoon in de Raad zitten. Alleen de drie Kamervoorzitters, allen vooraanstaande juristen uit de Hoge Raad en de Raad van State, zullen worden vervangen door journalisten.

De ontevreden leden zijn bang dat dit tot partijdigheid leidt. Tom Klein: „Juristen dienen als onafhankelijk tegenwicht in zo’n raad. Zonder hen wordt het een club die zijn eigen vlees keurt. Je krijgt de schijn van onzuiverheid en bloedgroepenstrijd. Linkse journalisten gaan bijvoorbeeld rechtse media veroordelen.

Folkert Jensma, bestuurslid van de RvdJ en oud-hoofdredacteur van deze krant: „Het halve bestuur bestaat uit juristen, dus nee, we gaan niet op juristenjacht. Wat we willen is dat de Raad meer de nadruk legt op journalistiek inhoudelijke of journalistiek ethische kwesties. En minder op mediajuridische, waardoor de Raad te veel op een pseudorechtbank lijkt.”

Vanmiddag vergadert het bestuur weer met de Raad om de meningsverschillen uit te praten.