'Nederland heeft de beste gezondheidszorg van Europa' Grotendeels waar

Nederland, Den Haag, 13112012 - Debat in de tweede kamer over de regeringsverklaring van kabinet Rutte II. De voltallige regering in vak K Foto: David van Dam David van Dam

Op het gebied van gezondheidszorg zijn er weinig ranglijsten die landen met elkaar vergelijken. De World Health Organization hield tot 2000 een ranglijst bij maar is daarmee gestopt vanwege kritiek op de methodiek en, achterliggend, de politieke gevoeligheid van zo’n vergelijking.

Zweedse onderzoekers sprongen in het gat en publiceren jaarlijks de European Consumer Health Index (EHCI). Daarin wordt de Nederlandse zorg steevast de beste van Europa genoemd. Niet vanwege één uitblinkend onderdeel, maar vooral omdat er geen onderdelen zijn waarop Nederland slecht scoort. Nadruk legt de EHCI op de zorgkwaliteit vanuit de consument: patiëntrechten, wachttijd, zorgaanbod en resultaat.

Maar andere aspecten, zoals toegankelijkheid en kosten, zijn ook belangrijk, zegt Gert Westert, hoogleraar zorgkwaliteit aan de Radboud Universiteit. De meest complete landenvergelijking geeft volgens hem de Zorgbalans van het RIVM, waarin 125 indicatoren zijn meegenomen, deels gebaseerd op data van de OESO.

Het RIVM gaat –net als de OESO – niet zo ver om landen in een ranglijst te plaatsen. Daarvoor zijn er simpelweg te veel dimensies die bij ‘kwaliteit’ een rol spelen, zegt Westert. „Landen die in oncologie goed scoren, doen het qua huisartsen soms weer veel slechter.”

Voor Nederland geldt dat de zorgkwaliteit sterk afhangt van de aanbieder: de verschillen tussen ziekenhuizen zijn groot. Bovendien is kwaliteit niet gratis: de zorgkosten per hoofd van de bevolking zijn bijna de hoogste ter wereld. Desondanks zou Nederland zeer waarschijnlijk heel goed, zo niet als beste, uit de bus komen als een ranglijst op basis van alle indicatoren zou bestaan. next.checkt beoordeelt de bewering daarom als grotendeels waar.