Europees hof geeft Telegraaf gelijk: staat mocht niet gijzelen

Landelijke kranten De Telegraaf. ANP KOEN VAN WEEL Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens geeft De Telegraaf gelijk. Foto ANP / Koen van Weel

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens geeft De Telegraaf en twee journalisten gelijk in een zaak rond journalistieke bronbescherming, meldt persdienst Novum. De staat had het duo niet mogen afluisteren en gijzelen. Door dit toch te doen heeft de staat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) geschonden.

Bart Mos, een van de journalisten die de zaak won:

Twitter avatar BartMos Bart Mos BREKEND Telegraaf-journalisten winnen zaak tegen NL-staat en #AIVD. Volgens het Europees Hof zijn de rechten van journalisten geschonden.

De krant publiceerde in januari 2006 artikelen van Joost de Haas en Bart Mos waaruit zou blijken dat geheime informatie van de BVD, de voorganger van de huidige AIVD, circuleerde in de Amsterdamse onderwereld. De dossiers, met daarin informatie over topcrimineel Mink K., zouden door een voormalige AIVD’er zijn verkocht.

De rechter-commissaris gijzelde de twee journalisten

Er ontstond een strijd tussen justitie en de journalisten. Justitie vroeg onder meer de documenten waarop de twee zich baseerden. Ook claimde het duo later afgeluisterd te worden. In november 2006 werden De Haas en Mos gegijzeld door de rechter-commissaris, omdat zij in een rechtszaak rond het lekken van de gegevens weigerden hun bron prijs te geven.

Na drie dagen kwamen de twee weer op vrije voeten. De rechtbank vond uiteindelijk dat de staatsveiligheid niet in het geding was. De twee journalisten hoefden vanwege het verschoningsrecht hun bronnen niet te noemen.

Rechten van journalisten werden geschonden

Het mensenrechtenhof veroordeelt het handelen van de staat daarom. Zij schond de rechten van journalisten en had geen bijzondere bevoegdheden tegen de journalisten mogen gebruiken.

Het is de derde keer dat het mensenrechtenhof de staat op de vingers tikt in een zaak rond bronbescherming. Zo oordeelde het hof in 2007 dat journalist Koen Voskuil ten onrechte was gegijzeld. In 2010 stelde het EHRM dat de hoofdredacteur van Autoweek ten onrechte was gearresteerd.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten dringt al langer aan op wetgeving om het recht op journalistieke bronbescherming beter te verankeren, maar tot op heden bereikte dit wetsvoorstel nooit het Parlement. De Vereniging hoopt dat deze veroordeling daar verandering in zal brengen en dat er voortaan scherpere eisen aan de AIVD en justitie zullen worden opgelegd.