Een koopkrachtdaling van dertig procent

Een volksopstand, zo mag de reactie op de inkomensafhankelijke zorgpremie van begin deze maand gerust worden omschreven. Twee procent koopkrachtdaling, voor sommigen vier procent en ergens in de puntenwolk uitschieters tot 16 procent! De maatregel werd haastig omgevormd tot een fiscale operatie die de ingrepen wat minder zichtbaar maakt.

De reactie van het publiek op de voorstellen is een voorproefje van wat ons te wachten staat. Met nog maar een zevende van alle bezuinigingen daadwerkelijk in uitvoering, moet een groot deel van de pijn nog komen. De opwinding over koopkracht en puntenwolken mag dan welgemeend zijn en de gevolgen van alle bezuinigingen hard, ze zijn ook leerzaam.

Het snijden in eigen land maakt het publiek wellicht ontvankelijker voor de pijn in Zuid-Europa. Vergeleken bij wat Spanjaarden doormaken zijn de Nederlandse bezuinigingen mild. Vergeleken met de Grieken grenzen ze aan het verwaarloosbare.

In de eerste helft van deze week spraken de ministers van Financiën van de eurolanden over de uitkering van een nieuwe tranche van hulp aan de Grieken. Inclusief vertragingen gaat het om 44 miljard van de 130 miljard euro aan officiële steun die het land in ruil voor diepgaande hervormingen is toegezegd. En nog steeds zijn ze er niet uit. Maandag gaan de gesprekken door.

De confederatie van Griekse vakbonden stelt dat werknemers met het minimumloon inmiddels in koopkracht terug zijn op het niveau van 1978. Het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking, een algemene welvaartsmaatstaf, was bijna 26.000 euro. Dat zal terugvallen naar tussen 15.000 en 17.000 euro. Er is niet veel reden om te twijfelen aan deze cijfers, die een welvaartsdaling aangeven van meer dan dertig procent. Wat nou inkomensafhankelijke zorgpremie?

De onderhandelingen in Brussel gaan niet over groot geld. Een wat lagere rente op het aan Athene verleende krediet, een wat langere looptijd en wellicht de inzet van geld om de volkomen logische stap te zetten de Grieken 10 miljard aan staatsschuld te laten terugkopen tegen de bodemprijs van zo’n dertig cent op de euro. Maar dat valt thuis in Duitsland en in Nederland nog niet te verkopen.

Er is een goede zaak te maken van de Griekse bezuinigingsopdracht, en alleen harde maatregelen kunnen het land de concurrentiekracht teruggeven die nodig is om binnen de eurozone te kunnen functioneren. Maar er komt een moment dat je een humanitaire grens overschrijdt. Als er een majeure aardbeving had plaatsgevonden of vloedgolf was geweest, was dan gezegd: sorry, geen cent naar de Grieken, hadden ze hun huizen maar wat steviger moeten bouwen, en wat verder uit de kust? Spijkers met koppen graag op maandag. En enige clementie.

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.