Amour

‘Wat vond je ervan?” „Indrukwekkende film. Geweldige acteurs.”

„Ja. Er valt veel over te zeggen, maar dan moet ik wel eerst de lezers waarschuwen. Wie niet wil weten wat er in Amour van Michael Haneke precies gebeurt, kan nu beter afhaken.”

„Omdat je het ook over het einde wilt hebben?”

„Ja…”

„Zou jij dat gedaan hebben – mij doodmaken?”

„Liever zonder camera’s erbij.”

„Zonder gekheid. Ik vond het niet helemaal aannemelijk. Het was een welgesteld oud echtpaar, ze hadden geld genoeg voor permanente verpleging thuis, hij had haar beloofd dat hij haar zou verzorgen – waarom dan toch je vrouw vermoorden als ze haar einde nadert?”

„Uit medelijden. En omdat hij het niet langer kon aanzien. Ze was trouwens niet dement, zoals beweerd wordt. Ze kreeg twee beroertes, raakte halfzijdig verlamd en kreeg spraakstoornissen – dat is iets anders.”

„Ik besef door deze film meer dan ooit dat je van je partner niet mag eisen dat hij je nooit naar een verpleeghuis zal laten gaan. Dat zal ik ook nooit doen. Je kunt niet overzien wat zo’n belofte voor de ander zal betekenen, je dwingt hem in een onmogelijke positie.”

„Misschien vond hij het ook wel prettig dat ze nog thuis was. Je ziet vaak dat vooral mannen alles doen om hun vrouw thuis te houden, tegen beter weten in.”

„Maar dat kwam er bij deze man niet zo uit.”

„Toch was het wel degelijk een film over liefde.”

„Zeker. Al viel mij wel op dat die mensen allemaal zo vormelijk met elkaar omgingen, zo weinig lichamelijk ook. Er bleef veel afstand tot de familieleden, zoals die dochter. En ook bij hem gebeurde het maar heel weinig dat hij haar eens echt lief aanraakte, hoe goed hij verder ook voor haar probeerde te zorgen.”

„Kon jij je als vrouw goed met die vrouw identificeren?”

„Nou en of. Die totale afhankelijkheid die haar door haar ziekte plotseling overviel. Ze was gewend dat huishouden te beredderen, net als ik…”

„Pardon? Waar zag je dat aan?”

„Die scène in het begin, als zij dat eerste infarct krijgt. Die gaf zó goed de verhoudingen tussen hen weer. Zij kookt voor hem een eitje, koelt het af en geeft het hem aan tafel. Hij pakt het zoutvaatje, ziet dat het leeg is en zegt tegen haar: ‘Het is leeg.’ Dat zou jij ook hebben gedaan.”

„Sterker nog, ik zou gebruld hebben: ‘Vrouw, het zout!’”

„Precies. Dat was een geweldige scène. Ook omdat zijn verwarring zo invoelbaar is. Hij begrijpt niet wat haar overkomt, gaat nog eerst een doekje natmaken… Wat vond jij een aangrijpende scène?”

„Als die jonge pianist bij haar, zijn vroegere lerares, op bezoek komt. Hij ziet dat zij een wrak is geworden. Zij vraagt hem de Bagatelles van Beethoven te spelen. Hij kent het niet meer goed, maar begint er toch aan. Een middelmatige regisseur zou haar reactie hebben laten zien. Maar Haneke stopt juist vóór dat moment. Schrappen is ontroeren.”

„Wat doen we met die duif?”

„Dat sprak mij minder aan. Te symbolisch. Althans, ik vermoed dat Haneke er het verdwijnen van de man aan het einde – zelfmoord? – mee wil symboliseren. Eerst gunt hij de duif de vrijheid, dan maakt-ie hem dood als het leven ook voor hem zinloos is geworden. Zoiets?”

„Wat doet zo’n film nu uiteindelijk met óns?”

„We kunnen er weer even tegen.”