Ajax nog één keer op cursus

Ajax was gisteren in de Arena kansloos tegen Dortmund (1-4). Voor de ploeg van Frank de Boer is de Champions League vooral een leerproces.

Dortmund's Mario Goetze (L) and Ricardo van Rhijn of Amsterdam vie for the Ball during the UEFA Champions League group D soccer match Ajax Amsterdam vs. Borussia Dortmund at the Amsterdam Arena in Amsterdam, The Netherlands, 21 November 2012. Photo: Federico Gambarini/dpa +++(c) dpa - Bildfunk+++ dpa/picture-alliance

De grilligheid van de nog onervaren Ricardo van Rhijn staat symbool voor het huidige Ajax. De 21-jarige rechtsback liet de afgelopen twaalf maanden zijn talent zien, werd kampioen, speelde zich in de basis bij zijn club en in Oranje, maar maakte de voorbije weken in topduels ook enkele cruciale fouten. „Ja, mijn optreden was weer ondermaats”, sprak de verdediger gisteravond in de Arena schuldbewust. „Ik zie dit als een leermoment.”

De Champions League als leerproces. Ajax wist vooraf dat overwinteren in Groep D met ploegen als Borussia Dortmund, Real Madrid en Manchester City een utopie was. Het elftal van Frank de Boer kreeg in Amsterdam een lesje effectiviteit van de Duitse kampioen. Zoals eerder Real Madrid al de zwakke plekken had blootgelegd. Ajax mocht 65 procent van de speeltijd balbezit hebben, maar Dortmund maakte de doelpunten: 1-4. „Ze kregen in de eerste helft drie kansen en maakten drie goals”, verzuchtte Van Rhijn. „Als je zo speelt ben je een echte topploeg.”

Ajax zou zich graag weer willen meten met de top van Europa. Twee jaar geleden werd na een soortgelijk demasqué tegen Real Madrid door Johan Cruijff de noodklok geluid. Het clubicoon kreeg de macht in handen en stelde op belangrijke posities oud-voetballers aan. Onder leiding van voormalige sterren als Wim Jonk en Dennis Bergkamp zou de jeugdopleiding weer talenten moeten voortbrengen, die Ajax naar een hoger plan moeten brengen. Van Rhijn geldt als zo’n belofte.

De rechtbenige nummer 24 van Ajax stond vorig seizoen in de pikorde achter international Gregory van der Wiel en Ruben Ligeon. Twaalf maanden geleden had nog niemand van Van Rhijn gehoord en maakte de speler zich zorgen over zijn toekomst. Maar na zijn competitiedebuut op 18 december 2011 tegen ADO Den Haag ging het snel. Van Rhijn bleek vooral in verdedigend opzicht talentvol en werd een serieuze concurrent van Van der Wiel.

Vlak voor het sluiten van de transfermarkt stapte Van der Wiel over naar Paris Saint Germain en gloorde een vaste plek voor Van Rhijn bij Ajax én Oranje. Debuteren in de Champions League, spelen met het Nederlands elftal tegen Duitsland. Het voelde voor hem zelf als een droom die zich in vliegende vaart voltrok. „Dat je zo’n kans krijgt en in de Champions League mag spelen tegen kampioenen uit Duitsland, Spanje en Engeland is fantastisch. Daar hoop je als jonge voetballer alleen maar op”, legde Van Rhijn in de gracht van de Arena uit. „Ik doe zo enorm veel ervaring op.”

Van Rhijn merkte al snel hoe groot het verschil is tussen competitieduels in de eredivisie en wedstrijden in de Champions League. Tegen ploegen als PEC Zwolle en VVV-Venlo kon hij zijn aanvallende spel ontwikkelen. Want Van Rhijn wil een moderne verdediger worden die naar hartelust opstoomt. Aanvallers lopen in de eredivisie achter de Ajacied aan, maar die status heeft hij op het hoogste niveau nog niet bereikt. In een tijdsbestek van een week maakte Mario Götze met Duitsland en Borussia Dortmund duidelijk wat het verschil is tussen een belofte en een gevestigde speler.

Een week geleden stond Van Rhijn vol met zelfkritiek mopperend in de mixed zone van Oranje. Bondscoach Louis van Gaal had hem na een zwak optreden in zijn vijfde interland in de rust gewisseld voor de Feyenoorder Daryl Janmaat. Terecht, zo oordeelde Van Rhijn. Nadat hij vorige maand in een volle Kuip al te kijk was gezet door de jonge debutant Jean-Paul Boëtius, voelde dit weer als een persoonlijke nederlaag. En daar kwam gisteravond nog eens een matig optreden tegen Borussia Dortmund overheen. Götze man of the match, Van Rhijn de schlemiel. „Ik zit nu in een mindere periode. Dat kan je wel zeggen ja”, stelde hij.

Van Rhijn trok het zich vooral aan dat Götze in de 36ste minuut het tweede doelpunt van de avond kon maken. „Dat was gewoon slecht verdedigd”, stelde hij nuchter vast. „Ik had mijn ogen gericht op Grosskreutz en zag niet dat Götze al een tijdje vrij stond. Ik probeerde het met een verdedigende actie nog te herstellen, maar hij kreeg de bal mee en maakte de 2-0. Daarna werd het snel 3-0 en was de wedstrijd eigenlijk gespeeld. In de tweede helft moest je alleen nog zien te voorkomen dat je geen heel slecht gevoel eraan over hield. Dat was wel gelukt.”

Borussia Dortmund en de pas twintigjarige Götze zetten Ajax en Van Rhijn in de Champions League weer op hun plaats. De hoop op overwintering, die na de dubbele ontmoeting met het onsamenhangend spelende Manchester City was ontstaan, is vervlogen. Ajax en Van Rhijn mogen nog één keer ‘op cursus’ naar Real Madrid voordat het avontuur in de Champions League voorbij is. De Nederlandse kampioen hoopt via een derde plaats door te gaan in de Europa League. „Voor ons ook een mooi podium”, stelde Van Rhijn. „Ja, ik weet het. De finale is in de Arena.”

Van Rhijn wil boven alles eerst zijn persoonlijke dip overwinnen. „Ik moet terug naar de basis. Het is belangrijk dat ik snel een lekkere wedstrijd speel en mijn vertouwen terugkrijg.” Datzelfde geldt na gisteravond eigenlijk voor heel Ajax.