Wordt 'kans op psychose' nu een echte ziekte of niet?

Is ‘een grote kans om een psychose te krijgen’ nu een ziekte of niet? Tot afgelopen april was dit psychosis risk syndrome kandidaat voor opname in DSM5, het nieuwe handboek met diagnostische kenmerken voor psychiatrische ziekten.

Het is een van de meest omstreden nieuwe ziekten in het concept-DSM5 dat volgend jaar mei van kracht moet worden. De kritiek heeft ertoe geleid dat de aandoening in april verhuisde naar een appendix van de ontwerp-DSM5. Daar staan ziekten waar „verder onderzoek naar nodig is voordat ze kunnen worden opgenomen”.

Met die verplaatsing veranderde de ziekte ook van naam. In plaats van psychosis risk syndrome is het nu attenuated psychosis syndroom. Het gedempte of zwakke psychosesyndroom.

Mensen met dat syndroom zijn herkenbaar, hebben vaak een hulpvraag en ze kunnen worden geholpen. En in wezen gaat het nog steeds om mensen met een zeer hoge kans op psychose of schizofrenie, waarbij behandelaren willen voorkomen dat ze doorschieten. Dat staat in een overzichtsartikel in Archives of General Psychiatry. Het review laat zich lezen als een ondersteuning voor de uiteindelijke invoering van de ziekte in DSM5, terwijl de conclusie ook is: ja, er is meer onderzoek nodig.

Tot dusver zijn er acht vrij kleine onderzoeken gedaan, die elk apart meestal geen harde conclusies toelaten. Maar er is wel een trend: psychologische behandeling en antipsychotische medicatie halveert ruimschoots het risico om binnen een jaar na begin van de behandeling de eerste echte psychose te krijgen. Dat klinkt indrukwekkend, maar zeven grote onderzoeken zijn nog bezig. En de grote vraag is natuurlijk of het effect langer dan een jaar aanhoudt.