Wat Jan Taminiau in het Textielmuseum maakte

Het Audax Textielmuseum in Tilburg is veel meer dan alleen een museum. Een groot gedeelte van het gebouw is ingeruimd voor het TextielLab, een werkplaats waar kunstenaars en mode- en productontwerpers kunnen experimenteren met technieken als weven, verven, printen en breien, iets waarvoor in de industrie tegenwoordig nauwelijks meer tijd of ruimte is.

Marcel Wanders, Marc Mulders, Walter van Beirendonck, Scholten & Baijings, Kiki van Eijk: allemaal zijn ze een of meerdere keren langs geweest in het Lab. Een van de trouwste klanten is modeontwerper Jan Taminiau. Voor zijn eindexamencollectie aan het Fashion Institute Arnhem liet hij stoffen weven in Tilburg, en hij is sindsdien vaak terug geweest. Aan hem is in het museumgedeelte nu een expositie gewijd: Het ambacht van Jan Taminiau.

Taminiau is een favoriet van prinses Máxima.  Ook Lady Gaga en Beyoncé zijn gefotografeerd in zijn ontwerpen. Die celebritykant laat het museum, verfrissend, links liggen. Het richt zich, zoals de titel al suggereert, op Taminiaus vakmanschap, en dan met name zijn stofgebruik.

De in Baambrugge gevestigde Taminiau is een fervent borduurder, maar in Tilburg is maar één geborduurde creatie te zien: een lange witte bruidsjurk uit 2010. Borduren is namelijk geen specialiteit van het TextielLab, al wordt voor de gelegenheid wel een workshop borduren gegeven. Verder beperkt de bescheiden, maar feestelijk vormgegeven expositie zich tot de vier collecties die Taminiau deels in Tilburg ontwikkelde.

Op een installatie van strandstoelen staat een gedeelte van de collectie voor najaar 2008, met jurken waarvan de lange jurken konden worden teruggeslagen tot jasje of korte jurk. De in meerdere lagen geweven stoffen van linnen en goudkleurig draad van die kledingstukken werden gemaakt in het lab, net als het materiaal voor een wolkerige rok annex cape. Die werd getuft, een techniek die uit de tapijtindustrie komt.

In een zaal met spiegels staat de zilverkleurige kleding uit de collectie voor najaar 2010. Achter kijkgaten zijn wollen kledingstukken met ingeweven barokke patronen te zien uit zijn voorjaarscollectie voor 2011. Die zware, monumentale jassen en jurken, waarin lichtgevende garens zijn verwerkt, waren indertijd op de catwalk geen onverdeeld succes. Zo, alls losse objecten doen ze het stuk beter; alleen al de stof is de moeite van het bekijken waard. Naast de kijkgaten zit een knop waarmee het licht kan worden uitgedaan, zodat het glow in the dark-effect zichtbaar wordt.

Op de tentoonstelling is ook een film te zien, waarin specialisten van het lab vertellen over hun samenwerking met Taminiau. Juist het feit dat hij met relatief weinig kennis binnenkwam, maakte dat ze samen tot nieuwe vondsten kwamen. De tufter was  bijvoorbeeld zelf nooit op het idee gekomen om met zijden chiffon te werken, in plaats van met wol.

Het aardige van het textielmuseum is dat het labgedeelte openbaar is. Na de tentoonstelling kan meteen doorgelopen worden naar de machines waarmee Taminiau zijn materialen ontwikkelde. Ga daar heen: het maakt de expositie een stuk groter.

Eerder gepubliceerd in NRC Handelsblad

‘Het ambacht van Jan Taminiau’: tot en met 27 januari 2013, Audax Textielmuseum Tilburg. Inl: textielmuseum.nl.