Meer verdienen? Leer Duits spreken

Wie het wil maken in de wereld, moet talen leren. Te beginnen met Duits, zei minister Frans Timmermans afgelopen week.

In zijn eerste week in ambt ging Frans Timmermans, minister van Buitenlandse Zaken, op werkbezoek naar Duitsland, Nederlands belangrijkste handelspartner. Meer dan een kwart van de export gaat ernaar toe – dus hij ook.

In dagblad Die Welt vertelde hij over een kwestie die hem al langer bezig houdt: terwijl Duitsland politiek en economisch steeds belangrijker wordt voor Nederland, spreken we de taal van de buren steeds slechter. Zaak dat daar wat aan gebeurt.

Was het de bedoeling dat dat in Nederland werd gehoord?

„Het is een verhaal dat ik vaker heb gehouden. Duitsland is ongelooflijk belangrijk voor onze economie. We doen er al veel zaken, maar er is meer mogelijk. Van ondernemers uit beide landen hoor ik dat kansen onbenut blijven omdat we de taal te weinig spreken.”

Engels is niet voldoende?

„Dat is een tragisch misverstand. Juist omdat bijna iedereen tegenwoordig Engels spreekt, is het verstandig andere talen te leren. Dan heb je wat extra’s. Het is een kwestie van sociale en culturele intelligentie. Een goed zakenman of diplomaat verplaatst zich in zijn gesprekspartner, en maakt daar gebruik van. Wie dat het beste doet, bereikt het meest.

„Nederland heeft daarin een traditie. Vierhonderd jaar geleden deden we exclusief zaken met Japan, omdat we ons beter dan anderen hadden voorbereid. Nederlandse handelaren hadden de cultuur bestudeerd. Overigens is het Engels dat je overal hoort, vaak slecht. Zelfs de Britten spreken slechter Engels tegenwoordig.'

Is dat zo?

„Ja, echt. Ik merk het in Brussel. De Britten spreken hun taal minder zorgvuldig, dan begrijpt de rest tenminste wat ze bedoelen.”

Zijn er politieke belangen in het gedrang?

„Laat ik zeggen dat we erbij gebaat zijn de aandacht van Duitsland vast te houden. Berlijn moet tegenwoordig z’n aandacht verdelen tussen meer landen. Heel Midden-Europa richt zich op Duitsland. Maar wij hebben wel een unieke positie.”

U heeft eens gezegd dat wij een ‘Rijnlandse cultuur’ delen.

„Ik kan dat niet wetenschappelijk onderbouwen, maar ik denk dat we van de Europese landen het dichtst bij elkaar staan. Als je kijkt naar onze verwachtingen van de toekomst, hoe we naar de economie kijken, met elkaar willen omgaan. We willen vaak hetzelfde, samen met Vlaanderen.”

Moeten we – gezien de groeicijfers – niet Chinees of Hindi leren?

„Ik kan daar niet tegen zijn. Maar in absolute cijfers is Duitsland veel belangrijker voor ons dan de BRIC-landen bij elkaar. Voor het midden- en kleinbedrijf zijn China en India bovendien te ver. Overigens bereiken we de groeilanden vaak juist via Duitsland. We leveren bijvoorbeeld onderdelen aan de Duitse auto-industrie, die weer veel verkoopt in China.”

Hoe wilt u Nederlanders aan het Duits krijgen?

„Ik betwijfel of het verstandig is geweest in het onderwijs de nadruk op allerlei dingen te leggen, behalve op vreemde talen. Maar het onderwijs heeft al zoveel hervormingen gehad, ik zou ze geen nieuwe maatregel willen opleggen.”

Moeten de Duitsers niet gewoon weer een goede krimi maken?

„Ik denk, zonder dollen, dat tv-kijken scheelt. Vroeger keek iedereen in de grensstreek ARD en ZDF. Zo pikte je heel wat Duits op. Als ik bij familie kwam, stond daar ook vaak Duitse tv aan. Niet Tatort of Derrick trouwens, maar Sissy.”