Linkerhanden

In India eet men met rechts, zegt mijn reisgids, want de linkerhand is onrein. Eten met links geldt als een gruwelijke faux pas: „Het beste hou je je linkerhand onder de tafel, uit het zicht.”

Dat klinkt wat hysterisch, maar toch: in restaurants zie je af en toe linkerhanden slap in de schoot van de eters hangen. Verstoten ledematen. Links is hier het sloofje voor de smerige klusjes, zoals: je achterwerk afvegen. Het hogere werk – cadeaus overhandigen, dineren – is het voorrecht voor rechts.

Dit anatomisch standsverschil geldt trouwens niet alleen in India, maar ook elders in Azië, en in de Arabische wereld. Op aarde worden miljarden linkerhanden achtergesteld. Waar blijft hun revolte?

Misschien is dit onrecht niet groot, maar het is wel raar; vooral raar omdat dat je juist je eigen ledemaat benadeelt, zonder duidelijke logica. En waarom is rechts eigenlijk nooit eens onrein? Waarom moet er überhaupt een hand onrein zijn? Waarom geen gelijkheid?

Hygiëne? Maar daar doen ze hier niet aan. Of komt het vanwege een fysiek verschil tussen links en rechts? Van al je handen is links doorgaans de onhandigste. Probeer eens met links je eigen naam te schrijven, doe eens een high five met links.

Maar dat fysiek verschil is nog geen rechtvaardiging. Er is ook fysiek verschil tussen man en vrouw; toch vinden wij het fout om te spreken van ‘het zwakke geslacht’.

Nee, de echte reden is natuurlijk de santenkraam van gewoonte, traditie en geloof, samengevat als ‘want zo hoort het’. Onrecht verpakt als etiquette en tafelmanieren – met dezelfde pseudologica worden vrouwen en homo’s gediscrimineerd, niet toevallig in dezelfde landen.

Dat maakt het emancipatieniveau van de linkerhand een simpele graadmeter voor beschaving.

Ook ik discrimineer links. Maar mijn linkerhand is al wel iets geëmancipeerder. Links mag gewoon mee-eten, bijvoorbeeld. En rechts mag de koningin de hand schudden, maar moet ook gewoon billen afvegen. En vanavond at ik butter chicken met beide handen, als een barbaar. Want zo hoort het. Handen aller landen verenigt u.

    • Arjen van Veelen