Leenstelsel studenten mist steun in senaat

Er is geen meerderheid in de Eerste Kamer voor de invoering van het sociaal leenstelsel zoals het kabinet dat wil. Dinsdag werd duidelijk dat de senaatsfractie van GroenLinks de plannen van VVD en PvdA niet acceptabel vindt. Eerste Kamerlid Ruard Ganzevoort zei daarover: „In de uitwerking van het regeerakkoord moeten wel heel grote stappen worden genomen om het voor GroenLinks mogelijk te maken hiermee in te stemmen. De huidige plannen garanderen onvoldoende de kwaliteit en toegankelijkheid van het hoger onderwijs.”

Eerder werd al duidelijk dat ook CDA, SP, PVV, ChristenUnie en SGP geen steun zullen geven aan de invoering van een sociaal leenstelsel. Daardoor ontbreekt het de coalitie aan de benodigde stemmen in de Eerste Kamer om de wetswijziging te kunnen doorvoeren.

Het is opvallend dat GroenLinks zich tegen de invoering van een sociaal leenstelsel keert, omdat de partij zich in haar verkiezingsprogramma voorstander toonde van de afschaffing van de basisbeurs. Kamerlid Jesse Klaver van GroenLinks legt uit waarom zijn partij niet tevreden is over het plan van het kabinet: „Dit kabinet gebruikt het leenstelsel als een bezuiniging op studenten. Dat is voor ons onacceptabel.”

De partij vindt de invoering van een sociaal leenstelsel alleen aanvaardbaar als het wordt gecombineerd met maatregelen om de toegankelijkheid van het hoger onderwijs te vergroten, zoals verlaging van het collegegeld en verhoging van de aanvullende beurs voor studenten met minder draagkrachtige ouders.

De weerstand van de oppositiepartijen brengt het kabinet in een lastig parket. De 700 miljoen euro die op termijn wordt bespaard door de afschaffing van de basisbeurs, zou voor een flink deel weer in het onderwijs worden gestoken. Zonder dit geld is er geen ruimte voor investeringen in vooral het basisonderwijs en mbo.

Zoals het er nu naar uitziet, lijkt alleen D66 niet ten principale afwijzend te staan tegenover de kabinetsplannen. Andere partijen maakten bij de presentatie van het regeerakkoord al duidelijk dat ze er niets in zagen. „Langstudeerboete vervangen door sociaal leenstelsel. [...] Nu studeerboete en langstudeerbonus”, twitterde SGP-Kamerlid Elbert Dijkgraaf bijvoorbeeld. Het CDA denkt na over een alternatief voor het leenstelsel waarbij studenten die minder studiepunten halen, minder studiefinanciering krijgen.