HP blundert voor 6,9 miljard euro

Een mogelijk boekhoudschandaal bij HP toont aan hoe ernstig de problemen zijn bij wat ooit de grootste computermaker ter wereld was. De voormalige trots van Silicon Valley zwalkt.

Voor een bedrijf dat groot werd met de verkoop van calculators is het een ironische rekenfout.

Amper een jaar na de overname van het Britse softwarebedrijf Autonomy van 10,3 miljard dollar moet HP 8,8 miljard dollar (6,2 miljard euro) afschrijven. Volgens HP zijn ernstige boekhoudkundige fouten gemaakt die gemist zijn door een reeks van accountants. In de toelichting op de jaarcijfers heet het „serieuze boekhoudkundige onjuistheden, foutieve rapportage en een ronduit verkeerde representatie van Autonomy”. De zaak ligt nu bij de FBI, beurstoezichthouder SEC en de Britse fraudewaakhond.

Gisteren kelderde het aandeel HP met 12 procent. Het is de tweede keer in korte tijd dat er zo’n lijk uit de kast komt rollen bij HP: drie maanden geleden moest het technologiebedrijf miljarden afschrijven op EDS, een overname uit 2008.

HP weigert details te verstrekken, de voormalige Autonomy-baas Mike Lynch ontkent in alle toonaarden – hoewel hij in mei opstapte na tegenvallende resultaten – en volgens Léo Apotheker, de voormalige baas van HP, mankeerde er niets aan het bedrijf toen hij augustus vorig jaar de overname aankondigde. Ook toen ging het aandeel HP onderuit.

Voor Meg Whitman, de huidige topvrouw van HP, is de Autonomy-zeperd weer een nieuw probleem om te lossen. Haar voorganger Apotheker liet het bedrijf in verwarring achter toen hij openlijk vragen stelde over de gezondheid van de computerdivisie – HP was tot voor kort de grootste fabrikant van pc’s, laptops en servers ter wereld. Maar de marges in de softwarebranche zijn veel hoger en de vraag naar ‘gewone’ computers loopt de laatste jaren snel terug door de opkomst van tablet-pc’s en smartphones.

Apotheker vond dat HP een groot deel van de hardwaretak moest afstoten. De groei zat elders. En dus kocht hij Autonomy voor 10,3 miljard. De Britse business intelligence software (het idee is het nemen van betere beslissingen te nemen op basis van bedrijfsgegevens) paste goed bij HP’s strategie, maar het sommetje klopte niet. Analisten zeiden het al, en ook concurrent Oracle sneerde dat dat bedrag veel te hoog was.

HP heeft geprobeerd met miljardenovernames een overgang naar de softwarebranche te forceren, maar die strategie is niet altijd succesvol gebleken. Vooral niet omdat in de raad van bestuur geen eenheid bestond over de toekomst van het bedrijf. Mede daarom versleet HP sinds 2000 al vijf topmannen en -vrouwen – meer dan in de zeventig jaar daarvoor. Léo Apotheker spande de kroon met een verblijf in Californië van minder dan een jaar. Hij werd beloond met een vertrekbonus van ruim 15 miljoen dollar.

Aan Meg Whitman de ondankbare – onmogelijke? – taak de erfenis van haar voorgangers op te ruimen en HP weer aan de gang te krijgen. Whitman stemde in met het afschieten van de mobiele divisie: Palm, de mobiele softwaremaker die twee jaar geleden nog maar voor 1,2 miljard dollar werd gekocht, verdween zo ook in de boeken als een mislukte overname. Alweer één.

Maar de topvrouw vond het te ver gaan de hele pc-divisie af te stoten. Die is te zeer verweven met de HP-historie, die begon met de productie van meetapparatuur en rekenmachines en uitgroeide tot een lichtend voorbeeld voor andere technologiebedrijven. Het bedrijf was ooit de trots van Silicon Valley.

HP ondergaat nu een pijnlijk proces met zware kostenbesparingen. Wereldwijd ontslaat HP 29.000 medewerkers, bijna 10 procent van het totaal. In Nederland kost de reorganisatie 360 banen. Tot nu toe.