Hoeveel woorden heb je nodig voor vertrek?

In het Nederlands was de zinsnede over het vertrek van bestuursvoorzitter Arnold Steenbakker van adviesbureau Fugro korter en bondiger dan in het Engels, dat altijd zo knisperig klinkt. Het Engelstalige persbericht had zeventien woorden nodig, het Nederlandse ‘maar’ veertien. „Verschillen in visie over het te voeren beleid liggen ten grondslag aan dit besluit.” Nederlands of Engels, de inhoud van het verschil in visie bleef even vaag. Fugro gaf tevens een winstalarm. De koers stortte in.

Steenbakker is nog geen elf maanden bestuursvoorzitter geweest van Fugro, multinational (14.400 werknemers, bijna 2,6 miljard euro omzet) te Leidschendam. Zijn snelle vertrek strijdt met de stabiliteit van eertijds. Voorganger Klaas Wester leidde Fugro zes jaar. Gert-Jan Kramer, de ondernemer die Fugro groot maakte, en er nu grootaandeelhouder (5,5 procent) én commissaris is, was 22 jaar president-directeur. Zijn voorganger 21 jaar.

Steenbakker is een van die topmanagers bij een grotere Nederlandse onderneming die wel heel snel na zijn benoeming zelf vertrekt of moet vertrekken. Harry Koorstra was tien maanden de eerste man van het verzelfstandigde beursbedrijf PostNL toen hij eerder dit jaar in conflict kwam met de commissarissen. Begin dit jaar vertrok financieel directeur Carla Smits-Nusseling na ruim twee jaar bij KPN. Wat langer geleden is de duiventil bij uitzendbureau USG People. Nieuwkomer Herman van Campenhout vertrok na enkele maanden als eerste man „wegens gebrek aan chemie”. Financieel directeur Rob Zandbergen nam over.

Wat kan mis gaan bij kersverse benoemingen? Alles.

De sfeer in de organisatie kan werkende weg danig tegenvallen of veranderen, bijvoorbeeld met een nieuwe topman. De informele hiërarchie kan afwijken van de formele, iets waar een nieuwkomer last van kan hebben. Maar de nieuwe man of vrouw zelf kan ook tegenvallen: te veel consensus zoeken, te weinig leiding geven, kleine domme dingen doen die bij commissarissen irritaties geven, zoals op een laat tijdstip informatie geven. Of gewoon andere opvattingen hebben over toekomst en strategie. Heeft dat laatste Steenbakker opgebroken bij Fugro?

Hij is de eerste die geen president-directeur is. Hij moet leiding moet geven aan collectieve besluitvorming in een raad van bestuur. In de raad van commissarissen die hem vorig jaar uit een aantal interne en wellicht ook externe kandidaten koos, zitten twee mannen die samen tientallen jaren langer aan Fugro verbonden zijn dan hij. Kramer én president-commissaris Frank Schreve die vorig jaar tijdelijk werd teruggehaald nadat hij eerder 28 jaar commissaris was geweest. Een bedrijf leiden met één pater familias als toezichthouder is al een uitdaging, maar met twee is het noodlot tarten.

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.