Gewichtloos een groepsportret maken

Hoe de ruimtefotograaf zwevende mensen toch bijeen krijgt voor een groepsfoto: astronaut Don Pettit geeft een fotocursus.

Toen André Kuipers zich op zondag 1 juli triomfantelijk zwaaiend liet wegdragen van de plek waar hij met een Sojoezcapsule was geland, moest zijn collega Don Pettit met een brancard worden afgevoerd. Pettit was minder goed bestand tegen de combinatie van een ruige landing en hernieuwde kennismaking met de zwaartekracht.

Pettit is inmiddels helemaal opgeknapt. In september gaf hij in blakende gezondheid een lezing in New York over zijn fotografie in het ruimtestation. Dat was een van zijn hobby’s – eerder haalde hij Bekijks met de inventieve natuurkundeproefjes die hij in de ruimte deed. Zijn spreekbeurt over zijn foto’s staat sinds een maand online.

Bij het maken van groepsfoto’s komt de ruimtefotograaf voor andere verrassingen te staan dan de geaarde fotograaf. Mensen hangen in alle standen voor de lens, en als je niet oppast „kijk je in iemands neusgaten en kun je de haren tellen”, aldus Pettit. Niet alleen dat, de pr-experts bij NASA wilden een groepsfoto die eruit zag alsof het hele gezelschap op een tribune zat, en Pettit gaf ze hun zin.

Ook het licht kan uit vreemde richtingen komen. Pettit toont een grappige foto waar je drie astronauten ziet die uit loodrecht op elkaar staande richtingen uit hun slaapcompartiment koekeloeren. „Omdat het licht van links komt, ziet de jongen in het gele t-shirt er spookachtig uit”, stelt Pettit vast. Die jongen is André Kuipers, wiens gezicht van onder de kin wordt belicht. Pettit vertelt dat NASA flink heeft gefotoshopt om Kuipers toonbaar te maken.

De krapte in het station, schaduwen in de ruimte, het vuurwerk van een aankomend of vertrekkend bevoorradingsschip, allemaal onderwerpen voor prachtige foto’s – als je weet wat je doet. De climax wordt gevormd door Pettits betoverende beelden van het Noorderlicht en de tijdopnamen waarop je de verschillend gekromde lichtbanen ziet van sterren en steden, met bliksemontladingen als straatlantaarns daartussen. Het zijn foto’s die je liever in een boek ziet dan in een video.

De video is te zien op nrc.nl/wetenschap