Oppositie: Kabila verraadt natie - ‘president wankelt na inname Goma’

A resident of the Ndosho district of Goma stands in a crowd formed around a tank left by retreating government troops in the east of the Democratic Republic of the Congo on November 21, 2012.The lightning seizure by rebels of Democratic Republic of Congo's city of Goma is a blow for President Joseph Kabila, but how far fighters will press forward their advantage is not clear, analysts say. AFP PHOTO/PHIL MOORE Het geweld in Goma houdt aan. Foto AFP / Phil Moore

Oppositieleden in Congo noemen president Joseph Kabila de hoofdverantwoordelijke voor de situatie in het oosten van het land. “Kabila is medeplichtig en moet ons vertellen welke akkoorden hij heeft gesloten met Rwanda”, aldus oppositielid Fayulu Martin.

De oppositieleden vallen vooral over het feit dat Kabila Rwanda nooit officieel als schuldige heeft aangewezen voor het huidige conflict in Oost-Congo. Dit zou er volgens hen op wijzen dat Kabila “zijn land verraden heeft en de belangen van de Congolese natie onvoldoende behartigt”. Ze roepen daarom op tot een conferentie om de situatie te bespreken.

Spoedoverleg tussen Congo en Rwanda

Kabila is momenteel in Oeganda aanwezig voor een spoedoverleg met Paul Kagame, de president van Rwanda. De twee proberen de groeiende spanningen tussen de beide landen een halt toe te roepen. Rebellen van de M23-beweging hebben Goma, de hoofdstad van de Oost-Congolese provincie Noord-Kivu, ingenomen en naar verluidt krijgt de beweging steun van Rwanda.

Kabila en Kagame vervolgen hiermee de onderhandelingen die ze gisteren onder leiding van de Oegandese president Yoweri Museveni zijn aangegaan. Wat uit deze gesprekken is voortgekomen, hebben de autoriteiten niet bekendgemaakt. Wel meldt een diplomaat tegenover AP dat Kabila wordt gedwongen directe onderhandelingen te voeren met de M23-rebellen. Gisteren weigerde de Congolese leider dat nog. De diplomaat:

“We denken dat dit de laatste kans is om de kwestie op te lossen. De tijd is daar dat Congo met de rebellen moet praten of tegen hen moet strijden. Allebei kan niet.”

Rebellen rukken verder op, Kabila wankelt

Eerder vandaag maakten de rebellen bekend plannen te hebben om meerdere steden in beslag te nemen. M23 wil Congo naar eigen zeggen “bevrijden” door de steden Bukavu en Kinshasa ook te veroveren. Woordvoerder van de rebellen, Vianney Kazarama riep tegen een menigte van duizend mensen in Goma:

“De reis om Congo te bevrijden is nu van start gegaan. We gaan eerst naar Bukavu en trekken daarna door naar Kinshasa. Sluiten jullie bij ons aan?”

De rebellen, die gisteren met veel geweld Goma veroverden, hebben inmiddels ook de stad Sake in handen, meldt persbureau Reuters. Gisteren ontvluchtten ruim 50.000 mensen Goma. Volgens onze correspondent Koert Lindijer wankelt president Kabila na de inname van Gomma. Lindijer:

“President Kabila staat met het mes op de keel. Na zijn omstreden verkiezingsoverwinning van vorig jaar was zijn positie al zwak. Na zijn nederlaag in Goma, waarbij het leger is verkruimeld, heeft hij weinig opties meer. Zijn regering heeft de verantwoordelijkheid voor de strijd steeds bij Rwanda gelegd. Minister van informatie Lambert Mende zei begin deze week: „We weigeren onderhandelingen met M23, want Rwanda is verantwoordelijk, niet M23”. Maar nu moet Kabila wel praten met M23, dat volgens rapporten van de VN en Human Rights Watch door Rwanda wordt gesteund met wapens en rekruten.”

Sancties voor de M23-rebellen

Vredestroepen van de VN grepen ondanks het geweld niet in, wat frustratie in de hand werkte bij de Franse minister Laurent Fabius van Buitenlandse Zaken. “Absurd”, noemde Fabius deze handeling. Volgens een woordvoerder van de VN hadden de vredestroepen geen mandaat om in te grijpen.

Vannacht stemde de VN-Veiligheidsraad echter wel unaniem voor sancties voor de M23-rebellen die Goma ingenomen hebben. In de resolutie ontbreken echter de namen van Rwanda en Oeganda, landen die de rebellenbeweging zouden steunen. De Veiligheidsraad eist dat de M23-rebellen zich terugtrekken uit Goma en dat ze hun wapens neerleggen. De sancties bestaan uit een reisverbod en bevriezing van banktegoeden, zo meldt persbureau AP. Ministers van negen Afrikaanse landen hebben er vandaag bij andere naties ook op aangedrongen internationale troepen te versterken in de strijd tegen de rebellen.

    • Jeannine Julen