Afwaardering kredietstatus kan Frankrijk helpen

President François Hollande van Frankrijk heeft een beetje hulp gekregen uit onverwachte hoek. Kredietbeoordelaar Moody’s heeft Frankrijk zijn kostbare AAA-status ontnomen, in navolging van een soortgelijke stap van concurrent S&P in januari. De markten namen het langverwachte nieuws voor kennisgeving aan; de rente op Franse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar is met slechts vier basispunten gestegen.

De beslissing ging gepaard met het dreigement van nog meer afwaarderingen, zodat Frankrijk onder druk staat om zijn hervormingsplannen ook daadwerkelijk ten uitvoer te brengen. Maar Hollande zou de bekendmaking moeten verwelkomen, omdat dit hem kan helpen zijn landgenoten ervan te overtuigen dat meer veranderingen nodig zijn – en dat er weinig tijd meer is.

Hoe dan ook heeft de socialistische regering van Hollande de stap van Moody’s niet begroet met dezelfde woede die zijn voorganger Nicolas Sarkozy tentoonspreidde over het besluit van S&P. Het team dat momenteel aan de macht is kan niet verrast zijn door de beweegredenen van Moody’s: het gebrek aan economische concurrentiekracht en de rigiditeit van de arbeidsmarkt zijn problemen die al veel langer bestaan en die de regering zegt te willen aanpakken.

Opnieuw wordt aangetoond dat kredietbeoordelaars bij het waarderen van staten weinig toe te voegen hebben, omdat ze gebruik maken van publiek beschikbare cijfers – om vervolgens tot een conclusie te komen die iedereen allang had getrokken.

Hollande kan – zij het aan de late kant – de juiste diagnose van de Franse economische problemen hebben gemaakt. Maar hij heeft op twee punten niet alle twijfel kunnen wegnemen.

Het eerste punt gaat over de timing. Hollande gedraagt zich nog steeds alsof hij zijn eigen tempo kan aanhouden; alsof hij weigert te aanvaarden dat de huidige crisis het ritme van de veranderingen dicteert.

Het tweede punt is de vraag of hij de politieke tegenwind zal kunnen weerstaan die zijn hervormingen, als ze serieus zijn, teweeg zullen brengen. Het Franse volk is nog steeds niet overtuigd van de noodzaak van grote veranderingen, en de ambtenarenvakbonden zullen zich zeker verzetten tegen pogingen om de arbeidswet te hervormen of de omvang van de overheid in te perken.

Dat is waar Moody’s kan helpen. Hollande kan de waarschuwing gebruiken als educatief instrument, ook al blijft Frankrijk misschien een scherpe stijging van zijn financieringskosten bespaard. Hij moet uitleggen dat de daling van de rente op Franse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar – van 3,1 naar 2,1 procent sinds de afwaardering door S&P – niet wil zeggen dat kredietwaarderingen er niet toe doen. En hij moet de welwillendheid van de markt gebruiken als een kans om tot actie over te gaan – niet als een excuus voor uitstel.

Breakingviews is een dagelijks commentaar vanuit de City in Londen. Vertaling door Menno Grootveld.