'Toneel is inspiratie voor ons'

Thrillerechtpaar Nicci French was in Nederland voor de première van het toneelstuk Verlies. „De wetten van het toneel zijn ook onze wetten.”

Nicci French FOTO: Ambo

„Kinderen kunnen kleine monsters zijn, evil creeps. In Engeland zijn er problemen met kinderen als moordenaars van andere kinderen”, zegt Nicci Gerrard, de vrouwelijke helft van schrijversduo Nicci French. Met haar echtgenoot Sean French is ze in de Haarlemse Stadsschouwburg voor de première van de eerste toneelbewerking ooit van hun thriller Verlies (‘Grief’). In de regie van Léon van der Sanden vertolken Isa Hoes en Ad Knippels een echtpaar dat hun vijfjarige zoontje verliest. Het kind, dat niet kon zwemmen, is verdronken in het zwembad. Is hij vermoord, en door wie? Het jongetje heeft hij een ouder broertje. Is hij de dader?

Nicci Gerrard: „Wij hebben vier kinderen en een zwembad bij ons huis op het platteland. Ik heb altijd nachtmerries dat een van hen in het zwembad zou verdrinken en door ons dood wordt gevonden.” Terwijl de schrijfster praat, neemt haar man het gesprek ongemerkt over. Zo raken hun antwoorden verweven, vergelijkbaar met de manier waarop hun boeken ontstaan. Sean French: „We schreven het boek in 2001, sindsdien heb ik het nooit meer gelezen. Nu pas viel me op dat Verlies veel meer over het echtpaar Stella en Rick gaat, dan over het dode kind. Voordat wij aan een thriller beginnen, stellen we ons een vraag. In dit geval: ‘Hoe gaat een echtpaar om met zo’n verschrikkelijke gebeurtenis als de dood van een kind? Welke gevolgen heeft dat voor hun huwelijk?’ Verlies is een verhaal over rouwverwerking. De vrouw is de sterkste, zij gaat verder in het leven. Ook wil ze het kind dat nog leeft toekomst geven. Haar man verliest zich in fatalisme en drankzucht. Dat zijn de twee krachten die in het boek op elkaar inwerken.”

Na afloop van de première overheerste enthousiasme bij het auteurspaar. Vooral de vondst de twee kinderen onzichtbaar te laten zijn, was „marvellous”. Nicci French: „Nu zowel het levende als het dode broertje op de speelvloer afwezig is, doet dat een beroep op de verbeeldingskracht van de toeschouwer. Niemand wil geloven dat kinderen slecht zijn. Zoiets past niet in het ideaalbeeld dat we van hen koesteren. Maar de feiten over enge kindmoordenaartjes bewijzen het tegendeel.” Daar valt het woord weer, creeps. De ogen van Nicci Gerrard lichten op, alsof ze plotseling een nieuwe thriller voor zich ziet.

Voor Nicci French betekent theater veel. „In Londen gaan we regelmatig naar het theater”, bevestigt het schrijversduo. „De wetten van het toneel zijn ook onze wetten, het is ons gereedschap. Wij werken met dramatische middelen als abrupte afbrekingen, onverwachte plotwendingen, spanningsvolle dialogen. Eén van de oerwetten van het drama is dat je nooit moet beginnen bij het begin. Verlies opent met de begrafenis van het kind en gaat daarna terug in de tijd.”

Nicci French vervolgt: „Onze inspiratiebronnen liggen meer bij toneelauteurs als Beckett en Pinter dan bij thrillerschrijvers. Wij hebben nooit thrillers geschreven vanwege de plot. Die is vaak niet meer dan een kruiswoordraadsel. Voor ons is de psychologische ontwikkeling van de karakters het belangrijkste. Dat maakt onze boeken tot literatuur. Het onderscheid tussen thriller en literatuur is trouwens nauwelijks te maken. In onze optiek schreef Charles Dickens thrillers en zijn de detectives van Georges Simenon letterkunde.”

‘Verlies’ van Nicci French door Klein Ovink Theaterproducties. Bewerking en regie: Léon van der Sanden. Met o.a. Ina Hoes en Ad Knippels. Boek Uitg. Anthos (prijs € 7,50). Tournee t/m 26/4. Inl: kotheaterproducties.nl.