Nederlander nog nooit zo somber over eigen financiële situatie

Ondanks de sombere statistieken voorziet Detailhandel Nederland uitgaven van een 0,5 miljard euro aan Sinterklaascadeautjes en lekkernijen: meer dan ooit tevoren, maakte de brancheorganisatie vandaag bekend. Foto ANP / Lex van Lieshout

Het regeerakkoord heeft het geloof van de consument in betere tijden niet bepaald kunnen stimuleren. Sinds de uitbraak van de kredietcrisis was het vertrouwen niet zo laag als nu. De stemming is in november verder verslechterd, meldt het CBS vanochtend.

Volgens het Centraal Bureau voor de statistiek zijn de maandelijkse cijfers nog een stukje minder florissant dan in oktober. Consumenten zijn veel negatiever over de toekomstige economie en over hun toekomstige financiële situatie dan vorige maand.

Er is bijzonder weinig geloof in betere tijden voor de komende twaalf maanden. Over de eigen financiële situatie in de nabije toekomst was de Nederlandse consument zelfs nog nooit zo somber, meldt het CBS. Wel werd psoitiever teruggekeken op het afgelopen jaar waarin de koopbereidheid niet achteruit bleek te zijn gegaan.

Het consumentenvertrouwen daalt…

De Nederlandse economie zit in een neerwaartse spiraal die moeilijk te doorbreken is, schreef NRC’s economieredacteur Melle Garschagen vrijdag al.

“Een cruciale factor is het geringe gebrek aan vertrouwen van de Nederlandse consument in de economie. Al vijf jaar worden westerse economieën geraakt door economische tegenslagen. Maar sinds het uitbreken van de kredietcrisis in 2007, de val van zakenbank Lehman Brothers in 2008 en het begin van de eurocrisis in 2009 was de Nederlandse consument nog nooit zo somber over de economische vooruitzichten als dit najaar.”

… de werkloosheid blijft almaar stijgen…

Dat Nederlandse consumenten zo weinig vertrouwen hebben kan volgens Garschagen wellicht voor een deel verklaard worden door de stijgende werkloosheid.

“Mensen die verwachten dat ze hun baan kwijt raken, zullen minder geneigd zijn aankopen te doen en opgewekt over de toekomst te zijn. Natuurlijk is er ook een versterkend effect. Hoe meer mensen aankopen uitstellen en uit pessimisme de hand op de knip houden, hoe meer bedrijven in de problemen komen en hoe meer mensen zij op straat moeten zetten.”

… en huizenprijzen zakken verder weg.

Als gevolg van de stijgende werkloosheid, het lage consumentenvertrouwen en terughoudendheid bij banken dalen de huizenprijzen. Vanaf de jaren tachtig tot 2008 stegen de prijzen van huizen in Nederland zo goed als onafgebroken.

“De laatste jaren werden huizenprijzen opgedreven door banken die hoge hypotheken verstrekten en consumenten die zich in de schulden staken. Die tijd is voorbij. Dat zorgt voor een daling van de prijzen en het stilvallen van het aantal transacties. Het is de reden waarom deze crisis anders is: dit is een balansrecessie en geen conjunctuurrecessie. En dat doet pijn.”

    • Jules Seegers