Hoe ontstaan spreekkoren tijdens een wedstrijd?

Voetbalwedstrijden vinden doorgaans plaats onder luid geschreeuw van supporters. Spreekkoren zijn bedoeld om de club van de supporters aan te moedigen. Maar inmiddels zijn spreekkoren berucht om de kwetsende teksten. Op de redactie vroegen we ons af hoe spreekkoren tijdens een wedstrijd ontstaan.

„Er is in Nederland vrijwel nooit een en dezelfde persoon die een spreekkoor begint”, zegt Illya Jongeneel, die al 25 jaar verschillende instanties adviseert over hooligans. „Wel zijn het vaak jongens die al langer bij de groep horen.”

Het feit dat deze jongens onderdeel zijn van de hechte supportersschare, geeft ze een vorm van validiteit om spreekkoren te beginnen. Daardoor krijgen ze vaak ook de grote groep mee. „Supporters die nog niet zo lang meelopen, voelen de juiste sfeer en de daarbij behorende toon niet altijd goed aan. De groep zal deze koren dan in stilte laten smoren of overstemmen met een beter en passend geluid voor de wedstrijd.”

Veel spreekkoren ontstaan vanuit een eenheidsgevoel bij de supporters, zegt Jongeneel. De supportersgroep bestaat vooral uit mannen tussen de 15 en 25. „Het zijn jongens die de behoefte hebben om bij een hechte groep te horen. Het verlost ze van het gevoel van machteloosheid van het individu. Vandaar dat dit fenomeen voorkomt bij voetbal, waarin de strijd tussen twee teams ze een gezamenlijke tegenstander geeft.”

Maar wat zeggen ze dan? De keuze voor een bepaald spreekkoor hangt bijna helemaal af van de wedstrijd. „Soms roepen de fans ter aanmoediging, maar soms ook tegen de tegenstander, individuele spelers of de scheidsrechter”, zegt Jongeneel. Daarnaast is creativiteit volgens hem van groot belang. „De leuzen moeten inspelen op de actualiteit of uiterlijke kenmerken van de tegenstander.”

Ook leuzen tegen de scheidsrechter zijn vaak terug te horen op het voetbalveld. „Als de scheidsrechter de tegenpartij ogenschijnlijk bevoordeelt dan wordt hij op dat moment beschouwd als ‘een van de tegenstanders’ en zal de groep daarom alles doen om hem te vernederen.”

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl