De eilander kiest voor ’t eiland

Morgen gaan vier gemeenten op Goeree-Overflakkee naar de stembus. Ze fuseren. Hoe zal de VVD het doen na de slechte start van Rutte II?

‘Heel de politiek kijkt naar het eiland.’ Dat is het nieuws waar huis-aan-huisblad Ons Eiland afgelopen week mee opende. Volgt een lijst van landelijke politici die het eiland vorige week bezochten om hun plaatselijke collega’s bij de verkiezingscampagne te steunen.

Veertien dorpskernen in de vier gemeenten Goedereede, Dirksland, Middelharnis en Oostflakkee gaan per 1 januari 2013 op in de nieuwe gemeente Goeree-Overflakkee. De bijna 50.000 bewoners mogen morgen naar de stembus om een nieuwe gemeenteraad te kiezen. Het zijn de eerste verkiezingen sinds de parlementsverkiezingen van september die culmineerden in het kabinet-Rutte II. De VVD haalde bij die verkiezingen in alle gemeenten op het eiland de meeste stemmen, tussen de 22,9 en 27 procent. Hoe reageren de VVD-stemmers van toen op de slechte start van het kabinet?

Heel de landelijke politiek mag dan naar het eiland kijken, dat wil niet zeggen dat dit eiland naar de landelijke politiek kijkt. Al wordt Goeree-Overflakkee straks in één klap de grootste gemeente van Zuid-Holland qua oppervlakte, dit is een eiland. Hier fietsen stoere scholieren op degelijke fietsen langs kaarsrechte paden. Hier heerst ’s nachts nog duisternis, behalve bij rotondes. Welke wind hier ook waait, het is altijd tegenwind.

Dit zijn eilanders. Die doppen hun eigen boontjes. Die kijken eerst naar zichzelf.

Gisteravond. Een informatiebijeenkomst over het bestemmingsplan Fort Prins Hendrik van de gemeente Overflakkee. Plaats: het moderne gemeentehuis van Oude-Tonge dat per 1 januari leeg komt te staan, net als de gemeentehuizen van Goedereede en Dirksland. De publieke tribune zit stampvol.

Fort Prins Hendrik is het grootste monument op dit deel van het eiland. Tussen 1809 en 1811 gebouwd door de Fransen. In de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers als gevangenis gebruikt. Daarna in handen gevallen van de recreatie. De gemeente heeft veertig jaar lang verzuimd daar iets aan te doen.

Nu staan er 157 illegale bouwsels op de vestigingswal en aan de voet van het fort. Caravans, chalets, vakantiehuisjes van bordkarton. Zo dichtbij elkaar dat een brand onmiddellijk zou overslaan. De brandweer kan niet eens overal komen. De gemeente stelt eindelijk orde op zaken, al weet ze nog niet hoe.

Daar maken eilanders zich druk over. En over de leefbaarheid in de dorpskernen. En over de effecten van de gemeentelijke herindeling, die van Middelharnis, de meest kleurloze gemeente, het bestuurlijk centrum maakt.

Bloemiste Lenie Tanis uit Goedereede leverde altijd bloemen en planten aan het plaatselijk gemeentehuis. Dat is vanaf volgend jaar voorbij. Voor een nieuw paspoort moet ze in het vervolg naar Middelharnis. Dat is een andere wereld. Hier wonen vissers en recreatiemensen. Daar werken mensen „over de dam”, in Rotterdam. Hier heeft de gemeente een overschot. Daar zit de gemeente in de schulden. Hier valt wat te beleven. Daar is het een dooie boel.

Dat ze dit keer niet VVD stemt, zoals in september, heeft met dat gedoe over de zorgpremie niets te maken. Bij Kamerverkiezingen zou haar stem opnieuw naar de VVD gaan. Maar bij lokale verkiezingen stemt ze lokaal: Goeree-Overflakkee Samen, lijst 9.

Zo denken veel eilanders. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen haalde de VVD in de vier gemeenten samen 8 van de 57 zetels. De nieuwe gemeenteraad telt 29 zetels. Als de VVD dit keer meer dan 4 zetels haalt, heeft de partij het uitstekend gedaan.