Column

Blankenburgtunnel

Het Botlekgebied bij Rotterdam is een industriële jungle, met fabriekspijpen, olietanks, loodsen, en daartussendoor raast het vrachtverkeer. Oude boerderijen hebben in de loop van de tijd moeten wijken voor de uitbreidende Rotterdamse haven. Toch staat er op het eiland Rozenburg nog één herenboerderij, uit 1826.

Maar voor hoelang nog? Nu het kabinet besloten heeft dat de Blankenburgtunnel er komt, zal ook deze boerderij moeten wijken, vreest de bewoonster, de 85-jarige Jannie de Jong. Ze woont er al meer dan vijftig jaar. Sinds vier jaar is Rijkswaterstaat eigenaar, van wie zij huurt. Ze haalt een klein inkomen uit de caravanstalling, in de hoge schuur naast het woongedeelte.

Ik ontmoet haar in de bijkeuken, verwarmd door een potkachel. Ze is bijzonder actief, volgt het wereldnieuws op een laptop. „Ik heb net m’n rijbewijskeuring gehaald. Gelukkig meteen voor vijf jaar.” Ze heeft Russisch gestudeerd, en vertelt daar geestdriftig over.

Haar zoon Rijk de Jong – beter bekend als schrijver Aristide von Bienefeldt, het pseudoniem waaronder hij vier boeken schreef – voert een juridische strijd om zijn moeder in huis te kunnen houden. Als zij met de auto vertrekt om boodschappen te doen, zegt hij: „Dit geeft zoveel stress voor haar. Ze is in perfecte conditie, maar de kans dat ze dit niet aankan, is reëel. Ze heeft al twee keer meegemaakt dat haar ouders zijn onteigend.”

Wrang is ook dat de gemeente zich niet meer inspant om de boerderij te behouden. „Het dorp heeft in het verleden veel aan onze familie te danken”, zegt hij, „maar niemand heeft nog kennis van de geschiedenis. Het lijken allemaal wel robotten.”

Hij leidt me rond in de boerderij, vol originele elementen als bedstedes, spekkasten, dakbalken… „Er is hier voor wel 50.000 euro verbouwd en vertimmerd. Van Rijkswaterstaat mogen we, ook bij onteigening, niks meenemen.” De enige aangeboden compensatie: een verhuisvergoeding van 8.000 euro.

In april was besloten dat de Blankenburgtunnel er ging komen, maar toen viel het kabinet en werd het onderwerp controversieel verklaard, wat weer hoop gaf. Maar nu is het regeerakkoord ondubbelzinnig.

Hij zucht. „Als deze boerderij weg is, ziet niemand meer hoe het er hier ooit uitgezien heeft.”

Dan komt moeder Jannie al terug, met ronkende motor. Een lekke band. Ze reageert gelaten en belt de garage. Buiten lopen negen pauwen rond, één geit, twee ganzen, vijf kippen en de kat, Harry. Voor die dieren vindt ze het misschien nog het ergst. „Op een dag zat er ineens een meeuw op die paal”, wijst naar buiten. „En die is hier gebleven. In de winter vertrekt hij, maar elk voorjaar is hij er weer. Dan is het feest, als de meeuw terug is.”

Christiaan Weijts schrijft op deze plek een wisselcolumn met Margriet Oostveen.