'De Maya Profetie', een thriller van Steve Alten

Mijn opa was een groot fan van Erich von Dänikens Waren de Goden kosmonauten? Hij was niet gelovig, maar zocht wel vaak naar betekenis buiten de aardbol. Aan het eind van zijn leven las ik hem wekelijks boeken voor over buitenaardse wezens die Stonehenge en de piramides neergezet hadden en die boodschappen hadden achtergelaten in de Dode Zeerollen. Tien jaar geleden verscheen er bijna maandelijks wel zo’n soort boek. Mijn opa en ik verslonden ze. Ze voedden niet alleen mijn opa’s interesse in andere culturen, maar ook zijn obsessieve bijgeloof. Ik hield er een zwak voor dergelijke boeken aan over.

Het gedoe met de Mayakalender is dan ook zeer aan mij besteed. Er is weer plek voor wilde theorieën. Uitgeverij Luitingh-Sijthoff vond het een reden om De Maya Profetie van bestsellerauteur Steve Alten te vertalen, met op het omslag nota bene de vraag: ‘Waren de goden kosmonauten’? Alleen moest ik het deze keer alleen doen. En bovendien was dit wat meer een thriller dan een semiwetenschappelijke theorie.

Niet dat er iets mis is met het thrillerelement, dat is bekwaam gedaan: een archeoloog die de Mayakalender noodlottig interpreteerde, overlijdt. De enige redding voor de wereld ligt verborgen in een boodschap die iets te maken heeft met het verband tussen piramides in Mexico, Egypte en Peru. Alleen de zoon van de archeoloog weet hiervan, maar helaas zit hij opgesloten in een inrichting waar zijn vreemde theorieën niet dissoneren met het verhaal van de gemiddelde patiënt. En zo stevent de wereld af op de ondergang. Het tempo is hoog, dialogen zijn talrijk, net als de herhalingen, want in dit soort boeken hoef je nooit terug te bladeren.

Gelukkig zaten er twee elementen in waarvan ik vermoed dat mijn opa ze gewaardeerd zou hebben: het plot wordt flink aangekleed met details en anekdotes over Egyptenaren, Maya’s en Inca’s. Net als met Dan Brown suggereert Alten: je leest een spannend verhaal en wordt ondertussen tóch iets wijzer. Maar vooral de manier waarop Alten inspeelt op geloof of bijgeloof, zou ons zijn bevallen. Want laten we wel wezen: het einde van de wereld heeft iets gezelligs. Het zal vast het enige moment in de geschiedenis van de mensheid zijn waarop de saamhorigheid volmaakt is, want als we allemaal met zekerheid weten dat de aarde op zijn einde loopt, dan weten we ook dat we onderweg zijn deel te gaan uitmaken van een groter geheel.

En dat is een prettig besef voor wie zingeving buiten de kerk zoekt. Zoals de ware gelovige ergens diep in zijn ziel uitkijkt naar de Apocalyps, heeft de ware bijgelovige warme gevoelens bij het eind van de Mayakalender. De Maya zelf hebben nooit bedoeld het einde van de tijden aan te kondigen – er zou gewoon een nieuwe telling zijn begonnen als het einde van de Maya’s zélf niet allang achter de rug was – maar het idee dat een oude beschaving iets over de onze kon zien waar we zelf niet bij kunnen, dáár ging het mijn opa en mij om. Dat thrillerelement had ons gestolen kunnen worden. En de afloop ook, die ik hier met een gerust hart kan verklappen: de wereld vergaat niet, want dit boek is het eerste deel van een trilogie. De kans dat de andere twee delen voor 21 december vertaald zullen zijn, lijkt me klein.