Boerin in theekopje

Hoe zou Robbert Dijkgraaf, tot voor kort voorzitter van de Raad van Toezicht van de VPRO, het vinden dat zijn omroep aankondigde de wetenschapsredactie op te heffen? Matthijs van Nieuwkerk vroeg het hem donderdag niet, maar het antwoord lag een dag later besloten in de tweede aflevering van DWDD University.

Dijkgraafs rechtstreeks uitgezonden hoorcollege van een uur voor 1100 ‘studenten’ in de Gashouder van Amsterdam-West deed geen concessies aan de inhoud. Met behulp van onder meer matroesjka’s, Woody Allen en een peperkorrel die op schaal de verhouding tussen een atoom (de Gashouder) en zijn kern uitbeeldde, wees Dijkgraaf de weg naar het Higgsdeeltje. Er keken 1.056.000 mensen naar: meer dan tegelijkertijd naar Flikken Antwerpen of Met het mes op tafel . Het was net iets minder dan een paar weken geleden Willem Holleeder in de College Tour. En het was veel meer dan enig wetenschapsprogramma van de VPRO.

De publieke omroep vindt kijkcijfers heel belangrijk en is altijd bang marginaal en elitair te worden. In die paniek wordt de kijker wel eens onderschat. Dat is het echte gevaar dat Hilversum bedreigt: gebrek aan inzicht in de verlangens van de moderne mediaconsument.

Zo begint het kijkcijferkanon Boer zoekt vrouw (KRO) een beetje te haperen. Het gisteren afgesloten zesde seizoen scoort nog steeds hoog, met regelmatig boven de drie miljoen, maar het is significant minder dan de records van seizoen vijf. Erger is het verlies van aansluiting bij de jonge grootsteedse tv-kijker, die het programma als een soort van CDA is gaan zien. Symbolisch is de ruzie met De wereld draait door waarin de boeren geregeld op de hak worden genomen, tot ongenoegen van de KRO.

De nazit met alle deelnemers, behalve de meest geridiculiseerde binnenvetter boer Aad en zijn Jeannet, verhuisde dit seizoen naar De TV Show (TROS), waarin Ivo Niehe ook een panel van andere boeren om een evaluatie vroeg.

De kritiek die daaruit naar voren kwam was dat het hele proces als „tegennatuurlijk” werd ervaren. Dat is vermoedelijk ook de reden waarom het mis liep tussen boerin Henrieke en de wel heel nuchtere veearts Bert. De citytrip naar Parijs zou in een drama zijn geëindigd. Bert leek vooral moeite te hebben met de openbaarheid. Zo werd de vreugdeloze rit in een theekopje van EuroDisney het icoon van dit seizoen, herinnerend aan de Hopperschilderijen en de Becketdialogen van mensen die elkaar niets te zeggen hadden.

Reinout Oerlemans ondervond het al aan den lijve in VUmc: we beginnen uitgekeken te raken op het tv-voyeurisme.