Moraal en kapitalisme non-fictie

Economieboeken met veel ethiek erin zijn in de mode. Sommige zijn beslist een good read.

Vervlakking, popularisering? Daarvan is in de boekwinkel geen sprake. Titels genoeg waar de lezer nog lang over kan denken, zonder dat hij inlevert op het gebied van leesgenot. Vooral over economie verschijnt er momenteel van alles wat voor een algemeen publiek goed weg leest en zeer de moeite waard is. Neem Niet alles is te koop van Michael Sandel (Ten Have, 288 blz, €19,95), over moraal en kapitalisme. Zonder meer een boek dat de lezer aan het denken zet, en door de vele breinbrekers die Sandel gebruikt ook nog eens een good read. Ook een cadeau dat lang zal blijven hangen is Identiteit van de Vlaamse hoogleraar psychodiagnostiek Paul Verhaeghe, over hoe het economische stelsel diepgaand onze identiteitsvorming beïnvloedt en welke problemen dat oplevert (De Bezige Bij, 256 blz, €19,90). David Graebers Schuld (Business Contact, 623 blz, €34,95) en Tomáš Sedláceks Economie van Goed en Kwaad (Scriptum, 400 blz, €29,50) zijn rijke, economisch getinte cultuurgeschiedenissen. Klapstuk in de hausse aan ethiek-in-de-economieboeken is het verschijnen van Max Webers standaardwerk over het arbeidsethos – ‘voor ’t nut van ’t algemeen’ – dat het protestantisme aan het vroege kapitalisme meegaf. De Protestantse Ethiek en de Geest van het Kapitalisme (Boom, 256 blz, €29,50), verschijnt nog net op tijd voor de cadeauperiode.

Ondernemerschap speelt ook een rol in een andere trend van dit moment, biografieën van bekende mensen die nog in de bloei van hun leven zijn. Een mooi ‘from rags to riches’-verhaal van eigen bodem, daar houden we van; grote kans bijvoorbeeld dat u dit jaar Joop van den Ende. De Biografie cadeau zult geven of cadeau zult krijgen (Nijgh & Van Ditmar, 352 blz, €24,95). Ook boeken over astronaut André Kuipers doen het goed. En voor wie Obama’s eigen boeken nog niet gelezen heeft: Jodi Kantors scènes uit een huwelijk zijn een tip (Barack en Michelle , Atlas Contact, 352 blz, €29,95) of anders David Maraniss’ biografie van Barack Obama (De Bezige Bij, 688 blz, €29,90).

Ziektegeschiedenissen zijn een trend in de non-fictie, en mits goed opgeschreven zijn ze niet per definitie ongeschikt als cadeau. Neem Tim Parks, die in Leer ons stil te zitten(De Arbeiderspers, 320 blz, €12,50) beschrijft hoe meditaties hem hielpen van mysterieuze pijnen af te komen, of Max van Rooy die in Leve het Been het verhaal vertelt van zijn leven voor en na zijn beenamputatie (Prometheus, 240 blz, €14,95).

Minstens zo lichamelijk is de hersenrage die in de non-fictie nog altijd voortwoedt. Misschien kent u nog iemand die Dick Swaabs Wij zijn ons brein , Atlas Contact, 475 blz, €15) niet gelezen heeft. Zo niet, dan is Het Seniorenbrein van André Aleman (Atlas Contact, 224 blz, €19,95) een goede opvolger.

Voor wie graag rondspookt in andermans brein – nog altijd het allermooiste aan lezen – is er dan nog het literaire essay. Recent verschenen er twee bundels waarmee u altijd in de roos schiet. De oude wegen van Robert MacFarlane (De Bezige Bij, 352 blz, €24,95), waarin deze talentvolle natuurschrijver de lezer meeneemt langs vergeten routes in Engeland, en uit eigen land Lof der Stenen van Nicolaas Matsier (Bezige Bij, 208 blz. €19,90), waarin het juist gaat over alles wat door mensen is gebouwd, van watertorens en hijskranen tot tweede huisjes en stadsarcheologie.