Militaire macht Hamas moeilijk te vernietigen

Israël wil met luchtaanvallen op Gaza de „infrastructuur van terreur verlammen”. Maar hoe? Strijders houden zich schuil tussen de bevolking en wapens zijn verstopt onder de grond.

Wat resteert van het ministerie van Binnenlandse Zaken in Gaza-stad smeult. Vrijdagochtend werd het gebouw getroffen door zes Israëlische raketten. Nu resten brokken beton, verwrongen staal, wat verwaaide documenten.

Waarom koos Israël dit gebouw als doelwit tijdens de honderden luchtaanvallen waarmee het de Gazastrook de laatste dagen bestookt? Het doel van Operatie Wolkkolom is volgens Israël om „de infrastructuur van terreur in Gaza te verlammen”. Maar hoe doe je dat?

De leider van de militaire vleugel van Hamas, die woensdag werd gedood, lijkt een vanzelfsprekend doelwit. Net als het hoofdkantoor van de inlichtingendienst, dat herhaaldelijk is beschoten. Of militanten die proberen raketten te lanceren.

Maar is een kantoor waar persoonsbewijzen worden afgegeven onderdeel van een terroristische infrastructuur? En wat te zeggen van woonhuizen van Palestijnen die niets met Hamas of raketten te maken hebben? Van het pleintje in vluchtelingenkamp Jabalia, waar vrijdag een baby werd gedood?

Strijders van Hamas houden zich schuil tussen de bevolking, die ze gebruikt als menselijk schild, zegt Israël. En inderdaad worden vanaf lege percelen midden in Gaza-stad raketten op Israël afgevuurd. Maar veel alternatieven zijn er niet. De Gazastrook is met 1,7 miljoen inwoners op 360 vierkante kilometer een van de drukst bevolkte regio’s op aarde.

De centrale markt wordt nog wel bezocht, zij het door een enkeling. Handelaar Wahil el Hadad moet wel werken. Hij heeft monden te voeden. Maar veilig voelt hij zich niet. „In Gaza hangt de sfeer van oorlog. Ik vertrouw de Israëliërs niet. Ze zijn in staat een markt te bombarderen.”

El Hadad waande zich enigszins veilig in zijn huis in een relatief dure buurt van Gaza-stad. Zeker nadat hij zijn gezin naar de begane grond had verhuisd. En toch raakten zijn twee peuters gewond. Ze werden geraakt door rondvliegend glas toen Israël een flat tegenover hun huis opblies.

Bij El Hadad’s weten stond die flat al jaren leeg. Het pamflet dat het Israëlische leger boven de Gazastrook losliet, met het advies bij Hamas-leiders en ‘accommodaties van terreur’ weg te blijven, had hij gelezen. Maar wat weten gewone Gazanen nou van raketopslagplaatsen of de bewegingen van de top van Hamas? En hoe weten ze welk orgaan van Hamas als terroristisch wordt beschouwd?

Bijkomend probleem is dat de Palestijnse strijders hun raketten overal in de Gazastrook ondergronds hebben verborgen. Onder Gaza-stad bevindt zich vermoedelijk een heel tunnelnetwerk van opslagplaatsen. Israël vermoedt dat ook, getuige het type bommen dat het soms gebruikt. Die boren zich diep in de grond.

Daar zit de moeilijkheid van de Israëlische operatie. De Gazastrook zit vol wapens, die de laatste jaren uit Soedan, Syrië, Iran en recentelijk met name uit Libie binnenkwamen.

Had Hamas eerst alleen zelfgemaakte Qassam-raketten met een bereik van 10 kilometer. Nu hebben ze ook de Iraanse Fajr-5, die tot 75 kilometer ver komt. De aanvallen op Israël van de laatste dagen zijn het bewijs. Tel Aviv en Jeruzalem liggen beide op ongeveer 75 kilometer afstand van Gaza. Op beide steden werd vrijdag geschoten.

Hoe Israël Hamas’ militaire infrastructuur denkt te kunnen vernietigen is een raadsel. Er wordt gespeculeerd over een grondoffensief. Maar de vorige keer dat het Israëlische leger Gaza binnenviel, in de winter van 2008 en 2009, kon het niet meer dan Hamas een slag toebrengen.

Verschil is dat de wapensmokkelaars via Egypte de laatste jaren goede zaken hebben gedaan. Hamas is nu sterker en vastberadener.