Hier klopt iets niet

Soms lijken Rusland en de Verenigde Staten ineens niet zo verschillend. Als er iemand overspel pleegt bijvoorbeeld. Terwijl in Amerika CIA-directeur David Petraeus aftrad wegens een buitenechtelijke relatie, moest in Moskou minister van Defensie Anatoli Serdjoekov opstappen wegens – inderdaad – een buitenechtelijke relatie. Beiden werden door federale opsporingsapparaten betrapt.

Petraeus besloot zelf op te stappen. Of, zou een cynicus zeggen, hij mocht het nieuws zelf bekendmaken. Serdjoekov werd weggestuurd door president Poetin, nadat hij aan de schandpaal was genageld door een site die vaker kompromat (compromitterend materiaal) publiceert. De Russische minister zou om zes uur ’s ochtends zijn aangetroffen in het bed van een vrouwelijke flatgenoot, die werkzaam is bij het bedrijf dat onroerend goed van het leger verkoopt. De politie, zo gaat het verhaal, viel binnen omdat zij wordt verdacht van zelfverrijking.

Alles goed en wel, schreef de bekende columniste Joelia Latynina op een Russische opiniesite, maar iets klopt er niet in dit verhaal. Dat de politie zomaar zou binnenvallen in het pand waar een beheerder van een van de drie ‘atoomkoffertjes’ woont? Daarmee kunnen de kernwapens van Rusland worden gelanceerd. Dat kan toch helemaal niet? En als het wel waar is, oordeelt Latynina, dan is Rusland erger dan Somalië. Dan is Rusland een land dat door de rest van de wereld niet met ontzag wordt aanschouwd, maar dat men vreest om wat er allemaal wel niet fout kan gaan. Een failed state.

Wie naar het geruchtencircus rond Serdjoekov kijkt, snapt waarom veel Russen zich niet kunnen voorstellen dat David Petraeus weg moest vanwege „alleen maar” een buitenechtelijke relatie met zijn biografe. Een Russin (geciteerd door een andere columnist) verwoordde het zo: „Bij een tandarts, filmregisseur of automonteur kijken we alleen of hij zijn werk goed doet. Maar zodra het om een CIA-directeur, een defensieminister, een burgemeester of president gaat, dan hameren we op echtelijke trouw. Ik weet niets van Petraeus, ik heb geen idee of hij een goede inlichtingenambtenaar was, maar als een liefhebber van samenzweringstheorieën vermoed ik dat hij om een andere reden er uitgegooid is. En als het echt alleen om een vrouw ging, dan zijn Amerikanen ongelofelijke zakken.”

Over de machtswisseling in China deze week daarentegen geen gekonkel in Moskou. Er staan zaken op het spel en het is zaak dat de banden met de nieuwe Chinese regering verder worden verbeterd. Serdjoekovs opvolger, de nieuwe Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe, reist deze maand nog naar China af. Zijn eerste buitenlandse reis.

Professor Sergej Loezjanin van het Russische Verre Oosten Instituut zegt er vanuit te gaan dat de nieuwe, pragmatische leiding in Beijing Rusland na de VS het belangrijkste land vindt. Maar juist op het gebied van Defensie heeft Rusland er veel te verliezen. Afgelopen decennia kocht China veel geavanceerd Russisch wapentuig. Inmiddels bouwt het steeds meer zelf.

President Poetin sprak zich bij zijn inauguratie in mei al uit voor betere samenwerking met China. Op een top in Shanghai deze week legden de landen zich toe op meer wederzijds toerisme. Van „moeilijkheden in de dialoog” zoals die bestaan tussen China en de VS, heeft Rusland geen last, denkt professor Loezjanin. „Wij zijn voor China een betrouwbare partner.”